Piotr Zaremba

W sobotę odcięto mnie od świata. Nie mogłem dzwonić z komórki ani wysłać esemesa. Nie wpuszczało mnie do Internetu.

Pech chce, że i tu, i tu korzystam z tej samej firmy: T-Mobile. W niedzielę pognałem do punktu T-Mobile w centrum handlowym, przerażony: wzięto mnie za niesolidnego płatnika. Ale młodzi pracownicy obwieścili: jest awaria nadajników, my też nie możemy dzwonić. Za kilka godzin świat wróci do normy.

I komórka, i Internet to moje narzędzia pracy, także w weekendy. Dopiero późnym wieczorem telefon, ale nie Internet, zaczął czasem łączyć. Uderzyłem do konsultantów firmy. Pierwszy o awarii nie słyszał (choć w punkcie słyszeli), więc usiłował mi radzić, jak się logować. Rozłączyło nas – awaria wróciła. Rano w poniedziałek pani pouczyła, że „technicy mają na rozwiązanie problemu 60 godzin”. Po południu działał i Internet.

Nie narzekałem nigdy na T-Mobile, są mili, wybaczają obsuwy w płatnościach. Ostatnio sami zaproponowali tańszą taryfę – bym, jak powiedziano, nie uciekł do konkurencji. Jednak żadnej z obsługujących mnie osób tym razem nie przyszło do głowy powiedzieć w imieniu firmy „przepraszam”, choć przez dwa dni płaciłem abonament za nieistniejącą usługę. T-Mobile przysyła mi e-maile, gdy na czas nie płacę.  A tu ani słowa wyjaśnienia.

Owszem są gorsi, w Aster City, gdzie mam kablówkę, konsultant na moje protesty, że odejdę do konkurencji, obwieścił: nie odejdzie pan, właśnie kupiliśmy UPC. W T-Mobile jest sympatyczniej. Ale do zachodniej kultury daleko.

Źródeł można szukać różnych: od dziedzictwa PRL po przywołaną przez czekistowskiego konsultanta monopolizację rynku (w komórkach jest z tym lepiej niż w kablówkach). Winny jest pewnie i polski bałagan. Po dwóch dniach dostałem esemesa: „Zgłoszony problem techniczny został rozwiązany”. Możliwe, że w samej firmie awaria pozostała częściowo zjawiskiem tajemnym. W weekend się wypoczywa.

Ale powód jest poważniejszy. Taki, że i o przewagach Zachodu będziemy niedługo może mówić w czasie przeszłym. I ci młodzi konsultanci, i ich starsi szefowie stają się produktem nowej popkultury. Ona zakłada, że ma się raczej prawa niż obowiązki. Że się żąda, nie służy. Nie ma tu miejsca na kupiecką uprzejmość, kapitalizm bez kultury zaczyna przypominać realia z Barei. My mamy to wcześniej, bo u nas już komunizm zostawił spalone pole.

Autor jest publicystą „Uważam Rze”

Temat reformy programów szkolnych autorstwa Katarzyny Hall wrócił na porządek dzienny.

Za sprawą „Dziennika Gazety Prawnej”, który niespodziewanie ogłosił, że od września znikają licea ogólnokształcące. Gazeta nie ma racji – byty pod nazwą „licea” będą działać w tych samych budynkach. I gazeta ma rację – ich „ogólnokształcącość” staje bowiem pod znakiem zapytania. Będą – poza pierwszą klasą – kompletami przygotowującymi do egzaminu  maturalnego.

Ale sprawa zaczęła żyć własnym życiem. Mnóstwo ludzi, zwłaszcza w Internecie, odebrało wieści jako nowe. Co jest smutnym przyczynkiem do stopnia poinformowania i krótkiej pamięci wielu z nas.

Można się było przy tej okazji  przekonać o niszczącej roli  polaryzacji. Adam Leszczyński z „Wyborczej” jeszcze niedawno przytakiwał mi, że istnieje realny problem szkoły odciążonej nazbyt radykalnie od realnej wiedzy przez obecny rząd. Teraz moje kolejne uwagi skwitował swoimi: podobno w tej sprawie „łkam” oraz „rwę na sobie koszulę”. Uciekanie się do takiej retoryki to smutny przykład zmiany debaty w teatrzyk. Dowiedziałem się jeszcze, że szkoła będzie od teraz uczyła myślenia. Do tego trzeba było, jak widać, skasować historię w dwóch klasach liceum.

Nie mam już siły powtarzać tych samych argumentów, ale chciałbym przywołać nowy, który wielu obserwatorom reform Hallowej umyka. Konsekwencją posłania do szkół sześciolatków nie będzie, jak może wciąż sądzą niektórzy, wydłużenie o rok czasu nauki. Będzie nią przesunięcie tej nauki o rok do tyłu. Maturę będą robić osiemnastolatki. A to oznacza, że decyzje o swojej przyszłości będą musiały  podejmować szesnastolatki  – bo po pierwszej klasie trzeba się  będzie specjalizować, bardziej  ostatecznie niż dzisiaj.

Pomijając pytania, czy to nie za wcześnie na takie decyzje, informuję publiczność, że rząd wydłuża nam czas pracy o jeszcze jeden rok. Nie tylko pójść na emeryturę będzie można później, co może być nawet przedmiotem referendum, choć pewnie nie będzie. Także zaczynać trzeba będzie wcześniej.

Dobrze to czy źle? Minister Boni tłumaczył, że młodzi ludzie muszą się bardziej przyłożyć, aby zapracować na emerytury rodziców. Ale to fundamentalna decyzja, która wymaga gruntownej dyskusji. Czy wielu Polaków o niej wie? Gdzieś kiedyś o tym napisano. I starczy. Maszyna poszła w ruch.

Autor jest publicystą tygodnika „Uważam Rze”

W naszej polityce wszystko jest tak surrealistyczne, z kryzysem prokuratorskim na czele, że potrzebujemy realizmu. Czy jednak takiego, jakiego naucza nas w weekendowej „Rzeczpospolitej” Andrzej Talaga? Zachwalający Europę, że z korzyścią dla Polski odwleka upadek reżimu Łukaszenki, pompując weń pieniądze.

Dylematy Talaga zbywa połówką zdania. „Można oburzać się na państwa UE za podwójną moralność”. Druga połówka to już zachwyt.

Ta „podwójna moralność” odbiera wymachiwaniu prawami człowieka jakikolwiek sens. To ma wbrew pozorom wymiar praktyczny. Rzecz nie dotyczy odległego egzotycznego kraju, o którym moglibyśmy mówić, że przynależy do innego kręgu wartości. Ale państwa białoruskiego, które robi straszne rzeczy przy naszej granicy. Czy to nie ma wpływu na nic? Na nas?

Historia skazania byłej premier u innego naszego sąsiada pokazuje, że ruch w naszym regionie niekoniecznie odbywa się w jedną stronę: demokratyczną. Czy jesteśmy pewni, że polscy prokuratorzy, którzy wystawili białoruskiego opozycjonistę ichniemu KGB, będą bardzo wrażliwi na praworządnościowe standardy u nas? Ja nie jestem. O altruizmie nie wspominam, bo zostanę wyśmiany.

Także w innej sferze realizm Talagi jawi się jako nie do końca… realistyczny. Tłumaczy on, że podtrzymując Łukaszenkę, unikniemy rosyjskiej kontroli nad Białorusią. Lub rozpadu tego państwa i wstrząsów za miedzą. I zarazem wykazuje, że obie te rzeczy już się dzieją. Rosja mocno tam weszła, przejmując własność, bo szantażuje sąsiada surowcami. A system i tak się rozpada pod naporem ekonomicznych kłopotów.

Może więc reżim padnie, ale przy naszych staraniach, aby go podtrzymać? Albo wpadnie w łapy Rosji niejako za europejskie pieniądze? Naturalnie zawsze możemy twierdzić, że groziło coś gorszego. Tak twierdzili zachodni znawcy komunizmu sądzący, że kredyty uratują gierkowską Polskę przed niepokojami. A ambasador USA jeszcze w 1989 roku radził nam, aby wybrać na prezydenta Jaruzelskiego.

Może taka filozofia i ma, do czasu, jakiś sens, Polacy, żeby się zbuntować, musieli się trochę wzbogacić. Ale Białorusini już dawno przestali się bogacić. Może bogaci się jeszcze dyktator.

A jeśli cnotę stracimy, a zyskamy… Co? Na pewno zyskają firmy handlujące z Łukaszenką. Berlusconi, ich eksponent, przynajmniej nie podpierał się frazesami.

Autor jest publicystą tygodnika „Uważam Rze”

Otworzyłem się na technikę. Po epoce nieufności wobec automatów z biletami miejskiej komunikacji wręcz rzucam się do tych urządzeń, wprawnym ruchem bębnię palcem w ekranik, wydaję komendy. I sypię tym smokom w paszczę garść bilonu.

Ale spóźniona miłość okazała się jednostronna. Średnio co trzecia moneta wpada jedną szparą, wylatuje drugą. Odbywa się widowisko: człowiek zgromadził 3,60 zł (jeden bilet) albo 7,20 zł (dwa bilety), ale efekt zawsze niepewny. Bilon wybrakowany, biletomat niesprawny? Pytanie godne człowieka XXI wieku.

Zbiegło się to z innym zjawiskiem: wiele kiosków w Warszawie nie ma jak na komendę biletów. Kiedy oponuję, że tyle lat tradycji idzie na marne, kioskarka puka się w głowę i odsyła do biletomatów. A tam wojna z bilonem!

Do kogo składać reklamacje? Za komunikację miejską odpowiada prezydent Hanna Gronkiewicz-Waltz, ale i za biletomaty, i za bilety w kioskach zapewne bardzo pośrednio: poprzez komunalne firmy, których nazw często nie pamiętamy. Pomysł, aby obciążać panią prezydent odpowiedzialnością za te samodzielne byty (nawet jeśli z szefami z politycznych nominacji), równy jest innemu absurdowi. Zamiarowi rozliczania polityków z łatania dziur w jezdni. Albo z odśnieżania zimą ulic (w tym roku na szczęście nieaktualne).

Wiem, że mam być dumny z właśnie wyremontowanego Dworca Centralnego. Pojechałem, widziałem. Kiedyś przy zejściu na każdy peron można było znaleźć rozkład jazdy. Teraz ich nie ma, trzeba zjechać na sam peron, co jest trudne, bo schody ruchome przeważnie nieczynne. No ale ledwie po paru tygodniach nowy rozkład znowu ma się zmieniać. Może więc nie ma po co go wieszać?

Jest za to na staro-nowym dworcu ubikacja ze wstępem chronionym przez automatyczną bramkę. Byłem świadkiem sceny: pieniążek przelatywał, znękany klient czekał. W końcu interweniowała pani ze szmatą. Jakoś otworzyła.

Chyba za wcześnie ogłaszać w Polsce triumf techniki. Ale jedno ogłośmy: tak jak pani prezydent nie ma nic wspólnego z biletami, tak minister Sławomir Nowak, nowoczesny, XXI-wieczny, nie może być łączony z automatycznie (nie)otwieraną toaletą. Nawet jeśli nie mamy prywatnej komunikacji miejskiej ani prywatnych kolei. Teraz jedni napiszą, że się czepiam czegoś, co jest nieuniknione jak pogoda, a inni – że patologicznie nienawidzę PO.

Autor jest publicystą tygodnika „Uważam Rze”