Znajomy z kortu przybiegł zapytać o wrażenia z tenisowego Paryża. Miał ogień w oczach, był myślami przy decydujących meczach turnieju. Mnie akurat tuż po powrocie tkwiła w głowie nie tyle walka Rafaela Nadala z Rogerem Federerem czy Na Li z Francescą Schiavone, ile ta zakulisowa szarpanina z krnąbrną telewizyjną techniką.

Po kilku dniach spotkaliśmy się na innej rozmowie i doszliśmy wspólnie do innych wniosków.

Nie ma znaczenia, czy na stadionie siedzisz mniej czy bardziej wygodnie, najważniejsze, żebyś tam bywał. Jeśli to możliwe, w miarę regularnie albo przynajmniej od czasu do czasu. Staliśmy się dziś my, kibice tenisa, przede wszystkim zatwardziałymi telewidzami. Seryjnie oglądamy turniejowe pojedynki pokazywane na szklanym ekranie i jest to z jednej strony ogromna wygoda i nasz atut, z drugiej jednak gigantyczne zubożenie wrażeń.

Niesamowity mecz półfinałowy Novaka Djokovicia z Rogerem Federerem uświadomił mi, jak ważne jest odświeżanie naocznych tenisowych przeżyć. Kamera telewizyjna to genialny wynalazek, ale marnie oddaje czasoprzestrzeń, czyli to, co akurat dla tenisa najistotniejsze. Patrząc bez przerwy na ekran, gubimy proporcje i podstawowe wymiary, źle oceniamy siłę i szybkość, wskazanie, gdzie wylądowała piłka, to duży dla nas problem. Spojrzenie na akcję bezpośrednio z trybun, wykorzystanie trzeciego wymiaru sprawia, że takie kłopoty znikają, a wrażenia są bardziej pogłębione.

Wyjazd na Wielki Szlem to u nas wciąż poważne, kosztowne przedsięwzięcie. Ze znajomym umówiliśmy się więc na wypad w lipcu do Sopotu, na challengera ATP. Impreza mniejsza, ale skala wrażeń przecież bardzo podobna.

Przed południem następowała przerwa, bo wszyscy szli na plażę. Na korty wracali pod wieczór, by przy świetle elektrycznym odbijać do północy.

Pomysł przejęły europejskie kurorty organizujące zawody tenisowe dla uatrakcyjnienia czasu gościom. Nokturny z rakietą miały wspaniały klimat, polubili je i zawodnicy, bo wieczorem gra się przyjemniej niż za dnia w upale.

Dziś sesje wieczorne w turniejach WTA i ATP stanowią ich główną atrakcję.

Ale nie należy przesadzać. Siedem lat temu jedną z gwiazd challengera Pekao Szczecin Open miał być Alex Corretja. Pierwszy mecz Hiszpana amerykański supervisor wcisnął na koniec grafiku, w zazwyczaj bardzo w tej imprezie atrakcyjny wieczór. Ale akurat tego wrześniowego dnia nad polskim morzem padało i było przeraźliwie zimno. Kiedy rozeźlony finalista Roland Garros i Francuz Olivier Patience wychodzili po godzinie 23 na śliski kort centralny, na trybunach szczękało zębami 50 osób. Kiedy o 1 w nocy grali tie-break trzeciego seta, obecnych dało się policzyć na palcach jednej ręki. Po przegraniu ostatniej piłki zabrakło odważnego, który by podszedł do Corretja. Alex wypadł z szatni, trzasnął drzwiami i nikt go więcej w naszym kraju nie oglądał.

Przypomniałem sobie incydent ze Szczecina podczas ostatnich wspólnych imprez ATP i WTA. Zarówno w Madrycie, jak i w Rzymie często miało miejsce absurdalne spiętrzenie gier na arenie głównej. Ostatnie mecze kończyły się grubo po północy, co zawsze oznaczało puste trybuny, zaskakujące porażki dobrych tenisistów nieprzyzwyczajonych do gry o tak kuriozalnej porze, irytację personelu, kibiców oraz mediów.

Od osób pracujących przy zawodowych imprezach sportowych wymagana jest znajomość regulaminów, ale też wyobraźnia. Wybór gier, które powinny odbyć się na arenie głównej, nie jest łatwy. Chcąc zadowolić organizatorów, sponsorów, firmy menedżerskie i samych grających, trzeba czasem łamać sobie głowę. Wiadomo też, że jak się chce dogodzić wszystkim, wychodzi zakalec. Nastrojowy nokturn zmienia się w antypropagandę tenisa, a mecze bez widzów są również bez sensu.

Autor jest komentatorem Eurosportu

Julię Goerges, która zwyciężyła w Stuttgarcie, i Petrę Kvitovą, triumfatorkę z Madrytu, łączy kilka cech wspólnych. W ścisłej czołówce WTA są to zdecydowanie nowe twarze. Co istotne, obie zawodniczki dążą do sukcesu, starając się piłki wygrywać, a nie tylko czekać na błędy rywalki. Styl gry Niemki i Czeszki różni się dość wyraźnie. Obie mają inne sylwetki oraz przygotowanie fizyczne, demonstrują też odmienny sposób biegania. Wspólna jest natomiast chęć atakowania i znakomity serwis oraz forhend. Wspólna jest też odwaga, by tak często, jak to możliwe, wychodzić poza obowiązujący schemat.

Ogromną zaletą turniejów takich jak Madryt czy Rzym jest szansa porównania występujących po sobie kobiet i mężczyzn. Kiedy patrzyłem na kończący imprezę w Madrycie niesamowity serbsko-hiszpański finał, mecz w klimacie wojny totalnej z udziałem dwójki, za którą nie przepadam, zdumiało mnie własne emocjonalne zaangażowanie w to starcie tenisowych robotów. Przyczyna była dość prosta. W walce Nadala z Djokovicem było tyle pomysłów na przechytrzenie przeciwnika, taka determinacja w wychodzeniu poza standardy, że trudno było się nie zachwycać widowiskiem, jakie zaproponowali.

To co dziś zniechęca do tenisa pań, to właśnie totalny brak tego ryzyka. Gwiazdy WTA zapomniały lub nie znają sprytnych, kontrowersyjnych nieraz akcji taktyczno-technicznych i stawiają na banał oraz wciąż te same, bezpieczne powtórzenia.

W meczach Goerges z Woźniacką i Kvitovej z Azarenką najczęściej oglądanym obrazkiem było totalne zdumienie malujące się na twarzach Dunki i Białorusinki. Obie ani w ząb nie były w stanie pojąć, że ktoś w chwili zagrożenia może uderzyć nie tylko ostro, ale i inaczej, niż to robią koleżanki. To wychodzenie poza nudę spodobało mi się najbardziej. Jeśli tylko Julia i Petra wyeliminują swe liczne na razie błędy, a na dodatek znajdą naśladowczynie, mecze WTA znów mogą być rozgrywane przy pełnych trybunach.

W środowisku zawrzało. Przeciwnicy poglądów Arantxy sięgnęli po argumenty personalne, zarzucono jej też brak taktu, bo skoro tkwi w strukturach WTA, to powinna inaczej mówić o najlepszych.

Przypomniano też, że miała słaby bilans ze słynnymi koleżankami, za to po zamachu na Monicę Seles stała się jedną z głównych, obok Steffi Graf, beneficjentek nowej sytuacji. Przypomniano styl gry Arantxy, raczej nudny – cierpliwe przerzucanie na drugą stronę wysokich piłek. Wypisz, wymaluj – dzisiejsza, tak krytykowana liderka Karolina Woźniacka, tylko że znacznie wolniej.

Ci, którzy się z opiniami Sanchez-Vicario zgadzają, podkreślają, że nie da się już przymykać oczu na coraz gorsze wskaźniki telewizyjnej oglądalności kobiecego tenisa, trudno wciąż nie zauważać zmian na trybunach w trakcie koedukacyjnych imprez – puste na meczach pań stadiony pęcznieją, gdy grają mężczyźni.

Oczywiście, gracze sprzed lat gloryfikują postacie ze swojej epoki. To normalne, ale stąd tylko krok do niesprawiedliwej oceny tego, co dziś. Czy Arantxa popełniła ten grzech? I tak, i nie. Gwiazdy dwóch poprzednich dekad, jeśli chodzi o siłę i szybkość, nie miałyby szans z dzisiejszą czołówką, ale z drugiej strony nie wolno przekreślić umiejętności technicznych i taktycznych starszej generacji.

Jedno natomiast jest pewne: coraz wyższe obroty zabijają finezję, tenis brzydnie i buntując się przeciw takim tendencjom, Arantxa Sanchez ma rację

Oba pojedynki miały podobny scenariusz. Na początku dominowała Agnieszka, Francesca dopiero w trakcie meczu podkręcała tempo i zwiększała zagrożenie. Widać było, że nie jest w najwyższej formie, ale kiedy na korcie walka rozgorzała na całego, Schiavone rzucała na szalę wszystkie argumenty. To co najważniejsze – u Radwańskiej zresztą też – ma związek z jej filozofią tenisa. Rywalkę po drugiej stronie siatki trzeba wymanewrować, przechytrzyć taktycznie, zmusić do popełnienia błędu, a nie wbić w podłoże za pomocą łomu.

Tenis rozumiany był kiedyś jako partia szachów. Aby nastąpił mat, zawodnik musiał najpierw mądrze zaplanować i skutecznie wykonać kilka efektownych posunięć. Ostatnia dekada przyniosła zburzenie tego wizerunku. Nastąpiło drastyczne skrócenie drogi po punkty, jedna po drugiej pojawiały się zawodniczki zafascynowane siłą i szybkością. Niestety, wszystkie z tą samą wadą – brakiem precyzji uderzeń. Gra Radwańskiej i Schiavone to akurat zaprzeczenie bezmyślnej łomotaniny. Nie ma kosmicznych prędkości serwisu, a wymiany wyglądają na bardzo wolne. Oglądamy za to wszystkie możliwe techniki odbicia piłki, widzimy, jak należy wykorzystać każdy metr kwadratowy kortu, dowiadujemy się, że atak może się przeplatać z obroną, a okolice siatki są równie ważne przy zdobywaniu punktu jak linia końcowa.

Prawdziwi eksperci, szczególnie dawni mistrzowie, są taką grą Agnieszki Radwańskiej zachwyceni. Doceniają ją też młodsze koleżanki po fachu. „Uwielbiam patrzeć, jak wykorzystuje geometrię kortu i jak mądrze posyła piłkę” – napisała na Twitterze WTA turecka zawodniczka Ipek Senoglu.

Relacje ze Stuttgartu dostarczyły wielu pretekstów, by znów zachwycać się grą pań. Wielu moich znajomych w grze Agnieszki wreszcie dostrzegło ogromną poprawę, a na takie mecze jak półfinał Julii Goerges z Samanthą Stosur można patrzeć godzinami. Mnie też niemiecka impreza przywróciła wiarę w tenis spod znaku WTA.

Autor jest komentatorem Eurosportu

Ponieważ mierzy prawie 2 metry, ma piorunujący serwis i znakomite czucie piłki, szczególnie przy woleju, wszyscy się nim zachwycają. Zgrzytem był tylko jego mecz z Davidem Ferrerem o ćwierćfinał w Monte Carlo. Hiszpan ma opinię nudziarza, lecz po ceglanej mączce ślizga się niczym mistrz lodowej tafli. Natomiast młodemu Kanadyjczykowi co chwila plątały się nogi i nie potrafił dokończyć nawet dobrze pomyślanych akcji.

Andy Murray od Melbourne aż do Monte Carlo nie wygrał nawet seta. Szkot kortów ziemnych zbytnio nie lubi, a tu nagle, mimo kłopotów z łokciem, zagrał na cegle turniej życia. W półfinale z Rafaelem Nadalem zobaczyliśmy spektakl na miarę ich batalii w londyńskiej paradzie mistrzów na koniec sezonu 2010. W drugim secie Brytyjczyk przypomniał, że wciąż jest postacią z pierwszej czwórki ATP. Ale w secie trzecim na korcie liczył się już tylko jeden tenisista.

Nadal wygrał turniej, choć nie prezentował najwyższej formy. Statystycy ATP podają, że na cegle ma najwyższy współczynnik zwycięstw – 0,927. Gracz z takim wskaźnikiem po prostu prawie każdy swój mecz wygrywa. Od początku kariery 24-latek z Majorki doznał na ziemi zaledwie 16 porażek. To najmniej ze wszystkich historycznych postaci, mniej niż Szwed Bjoern Borg, Argentyńczyk Guillermo Vilas czy Austriak Thomas Muster. Inna sprawa, że wspomniane gwiazdy mają na koncie dwa, trzy razy więcej gier rozstrzygniętych na swą korzyść. Ich kariery z reguły trwały długo, kalendarz startów wyglądał kiedyś inaczej, bo turniejów na kortach ziemnych organizowano więcej.

W Monte Carlo zabrakło najskuteczniejszego w sezonie 2011 Serba Novaka Djokovicia, a Szwajcar Roger Federer przegrał już w ćwierćfinale. Niezależnie od tych dodatkowych okoliczności pierwszy ważny sprawdzian na ubitej ziemi potwierdził stary układ sił. Gdy trzeba się ślizgać po nie przez wszystkich lubianym podłożu, okazuje się, że młodzi mają spore braki, a znani i sławni ustępują pola specjalistom.

Na pięć tygodni przed turniejem Roland Garros natrętnie pcha się do głowy tenisowa wersja znanego powiedzonka o niemieckich piłkarzach w finałach mistrzostw świata. W Paryżu stanie na starcie 128 chętnych, rządzić pewnie będą Hiszpanie, a po tytuł sięgnie Rafa Nadal. To scenariusz więcej niż prawdopodobny.

Autor jest komentatorem Eurosportu

Grały Karolina Woźniacka i Jelena Janković. Miesiąc temu Dunka wygrała bez straty seta. Cztery wcześniejsze pojedynki tej pary zakończyły się jednak jej porażkami. Liderka rankingu na początku w Charleston nie imponowała formą. Można było odnieść wrażenie, że kryzys, o którym wspominał jej tata coach, jeszcze nie minął. Z kolei Serbka, nr 1 tenisa pań przed trzema laty, tryskała energią i humorem. Podkreślała, że wyleczyła kontuzje, a Andrei Pavel, jej nowy trener, uczy ją większej agresji, ataków przy siatce, podcinania bekhendu i różnicowania długości zagrań.

Już po kilkunastu minutach meczu można się było przekonać, jak posłuszną osobą jest Serbka. Na ciemnozielonym korcie ziemnym próbowała wcielać w życie taktyczne pomysły opiekuna. Niestety, wykonanie wyglądało tak kiepsko, że punkty łatwo trafiały do Dunki. Kiedy zirytowana Janković wróciła do swej tradycyjnej gry – biegania i walki na linii końcowej – wróciły też emocje.

Mecz, a potem turniej wygrała Woźniacka, która pokazała raz jeszcze, że witalnością, sprawnością i regularnym przerzucaniem piłki może zamęczyć każdą rywalkę.

Pod koniec roku 2008 identycznie mówiono o Janković. Serbka postanowiła wtedy, że mocniej popracuje nad przygotowaniem atletycznym, a hiszpański trener Ricardo Sanchez pomoże jej zdobyć pierwszy tytuł w wielkim szlemie. Skończyło się serią kontuzji, stratą pozycji liderki i utratą pewności uderzeń. Mimo trenerskich roszad i poszukiwań nowego stylu Serbka wciąż nie przypomina siebie sprzed lat.

Opiekunowie Woźniackiej nie kryją, że przebieg kariery Rafaela Nadala każe im wprowadzać korekty do gry Dunki. Chodzi o uniknięcie kontuzji i przedłużenie dominacji. Są to te same pomysły, o jakich mówi Serbka, zachwalając współpracę z nowym trenerem. Ale Karolina z demonstrowaniem posłuszeństwa się nie spieszy, eksperymentuje tylko w meczach mniej ważnych albo gdy ma sporą przewagę.

Tenis to jednak nie jest zabawa telewizyjnym pilotem. Częste zmiany współpracowników, wywracanie co chwila do góry nogami taktyki albo techniki gry raczej oddalają niż przybliżają do sukcesu.

Kim Clijsters przed ćwierćfinałem z Wiktorią Azarenką szepnęła na ucho Bradowi Gilbertowi, że nie wie, jak będzie grać, bo walczy od pewnego czasu z kontuzją ramienia, nie miała ochoty na podróż do USA z córką i z mężem, a piekielny mecz z Aną Ivanovic kosztował ją dużo energii. W trzecim secie Serbka prowadziła 5:1, potem miała pięć meczboli. Odrobienie straty wydawało się niemożliwe, ale Kim dokonała cudu.

Zawodniczki wiedzą, że tak wydzielonej adrenaliny ludzki organizm w kilkanaście godzin nie wyrówna. To dlatego zaraz po meczu ten sam słynny trener, a dziś telewizyjny komentator, usłyszał od Białorusinki: „Myślałam, że ona będzie lekko zmęczona i trochę mi dziś pomoże”.

W ciągu trzech miesięcy panie zagrały jeden turniej wielkiego szlema i dwa z grupy imprez obowiązkowych. Zarówno w Melbourne, jak i w Indian Wells czy Miami finałowe bohaterki były inne.

Wśród najlepszych poziom na pewno się wyrównał. Widać, że czołówka gra swoje mecze z poświęceniem, tempo wymian plus siła odbić mogą przyprawić o zawrót głowy. Ale gdy wymagana jest kontrola własnych poczynań albo większe urozmaicenie akcji, zaczyna się nieszczęście. Bohaterki kończą mecze skrajnie zmęczone, publiczność zgrzyta zębami i ma dość widowisk tak jazgotliwych jak ostatni finał Wiktorii Azarenki z Marią Szarapową.

Znana amerykańska komentatorka Mary Carillo powiedziała w jego trakcie o Rosjance: „Ona często na korcie lepiej walczy, niż gra w tenisa”. Pasuje jak ulał do wielu innych gwiazd WTA.

Autor jest komentatorem Eurosportu

…………………………………………………………………………………………………………………………………………

Zaproszenie od redakcji rp.pl: Złóż swój wpis w refleksyjnej księdze wspomnień

Jak wyglądał Twój dzień 10 kwietnia 2010? Czy pamiętasz swoją reakcję po ogłoszeniu komunikatów prasowych? Podziel się z nami swoimi wspomnieniami w rocznicę tragedii smoleńskiej. Zjednoczmy się, celebrując w ten sposób pamięć o zmarłych.

Pierwszy w Wielkim Szlemie finał z udziałem Chinki rozpalił wyobraźnię ekspertów, którzy  patrzą w skali globalnej. Chiny zbliżają się do półtora miliarda mieszkańców, relacja państwowej telewizji trafiła do 330 mln domostw. Jednocześnie odbiór zdarzenia był daleki od entuzjazmu. Spontaniczne zachowania i zabawne, aczkolwiek dość osobiste, wypowiedzi tenisistki w jej kraju rodzinnym przyjęto źle. Po powrocie do domu były krytyka i uszczypliwości. Ot, kubeł zimnej wody wylany na kobietę, która ma za sobą kilkanaście lat kariery, walkę z ciężkimi kontuzjami, za rok będzie obchodzić 30. urodziny, a mimo to zdążyła dokonać wyczynu historycznego..

Szkot Andy Murray przegrał w Miami z kwalifikantem Aleksem Bogomolovem jr. Dwa tygodnie wcześniej w Indian Wells również na starcie odprawił go inny Amerykanin Donald Young. Obaj pogromcy to tenisiści błyszczący dotąd głównie w challengerach.

Od porażki z Novakiem Djokoviciem w tegorocznym finale Australian Open brytyjski tenisista w trzech meczach nie wygrał choćby seta. Na korcie sprawia wrażenie kogoś, kto nie wie, po co się tam znalazł. Powtarza się co do joty sytuacja sprzed roku. Murray po ciężkiej porażce w finale Melbourne 2010 z Rogerem Federerem odnalazł  formę i  nastrój  dopiero podczas Wimbledonu.

Jeden z amerykańskich analityków porównał kiedyś występ w finale Wielkiego Szlema do wyczynu himalaisty, który wchodzi powyżej 8 tys. metrów, czyli tam, gdzie brak tlenu powoduje zagrożenie życia. Ludzie wracający z takich wypraw bywają dziwni, a wielu ich zachowań nie da się racjonalnie wytłumaczyć. Na korcie każdy przypadek jest inny, lecz ci poddawani największym obciążeniom, a zwłaszcza potężnemu stresowi w finale, często przypominają wysokogórskich wspinaczy. Nie każdy – jak się okazuje – potrafi błyskawicznie odreagować niepowodzenie.

W minionej dekadzie tylko raz się zdarzyło, podczas igrzysk olimpijskich w Pekinie (2008), że specjaliści od singla nagle zapałali taką miłością do gry podwójnej. Po złoty medal olimpijski sięgnęli wówczas dwaj Szwajcarzy, akurat ci sami, którzy teraz w Indian Wells dotarli do finału (Federer i Wawrinka).

Z obserwacji i statystyk wynika, że gwiazdorzy tenisa na występy deblowe decydują się zazwyczaj w imprezach otwierających kalendarzowe minicykle. Poza Indian Wells jest to np. Monte Carlo w kwietniu, mistrzostwa Kanady w sierpniu, ale także powtarzany przez Nadala start w Katarze na rozpoczęcie sezonu. Jednocześnie w wielkim szlemie Andy Roddick nie zagrał debla od lat dziesięciu, Federer od siedmiu, a Nadal od sześciu. Może spać spokojnie Rosjanin Jewgienij Kafelnikow, który w roku 1996 wygrał Roland Garros w grze pojedynczej i podwójnej, jego wyczynu nikt szybko nie powtórzy.

Znakomity deblista Serb Nenad Zimonjić, poproszony o ocenę deblowych umiejętności Federera i Nadala, obu widzi w światowej czołówce. „Szwajcar gra tradycyjnie, skutecznie atakuje przy siatce po obu serwisach. Hiszpan miesza style, ale dzięki swoim niewiarygodnie trudnym odbiciom z głębi kortu oraz ogromnej szybkości radzi sobie w każdej sytuacji. Nauczył się prawidłowych reakcji pod siatką, gdy serwuje partner. On i Marc Lopez mogą pokonać każdą parę”.

Starzy Australijczycy z Royem Emersonem, także późniejsi mistrzowie, z Amerykaninem Johnem McEnroe na czele, nie wyobrażali sobie turnieju, w którym można by opuścić debla. Gdy wzrósł poziom, a przygotowanie fizyczne przynajmniej 200 graczy wyklucza możliwość łatwego wygrywania rund wstępnych, gwiazdy zaczęły racjonalnie gospodarować siłami. Największym na grę podwójną szkoda energii. O tym, ile w związku z tym tracimy, można się było przekonać w Indian Wells.