Piotr Semka

PJN rzucił wyzwanie hegemonowi prawicy Jarosławowi Kaczyńskiemu. To zasługuje na szacunek.

Już na starcie przygotowań do wyborów PJN otrzymał cios. Było nim demonstracyjne przejście Joanny Kluzik-Rostkowskiej do obozu Platformy. Następca Kluzik – Paweł Kowal – nie był politykiem szeroko rozpoznawalnym. Aby go wykreować, PJN potrzebowałby trochę czasu, którego zabrakło. Kowal zresztą niespecjalnie kojarzy się z typem lidera. Bardziej pasuje do świata dyplomacji i do brukselskich salonów, gdzie działa jako eurodeputowany.

Trzeba jednak przyznać, że robił, co mógł, aby rozruszać kampanię. PJN przygotował całkiem ciekawe projekty liberalizacji gospodarki i programy wspierania rodzin. Cóż z tego? Wyobraźnia prawicowych wyborców jest dziś zdominowana przez spór ideowy między PO a PiS, którego ważnymi elementami są IV RP, śledztwo smoleńskie, antyprawicowa arogancja salonu czy kwestia Nergala. Tymczasem PJN wypowiadał jedynie zaklęcia o potrzebie zakończenia wojny polsko-polskiej.

Partia Pawła Kowala zapomniała też, że bardzo wielu wyborców prawicy nie tyle kocha Kaczyńskiego, ile chce głosować przeciw obozowi PO, który niemal każdego dnia obraża lub lekceważy wartości, które są im drogie. Na tym tle doktryna PJN o dwóch niewiele od siebie różniących się przeciwnikach – PiS i PO – wyglądała dość egzotycznie.

PJN nie posłuchał rad Adama Bielana, który ostrzegał, że w sporach partia ta powinna być bliżej „ludu pisowskiego” niż PO. Oczywiście po odejściu Kluzik-Rostkowskiej Paweł Kowal odsunął od kampanii najostrzejszy nurt antypisowski, ale równocześnie PJN potrafił ostrzegać w równym stopniu zarówno przed Palikotem, jak przed ludźmi, którzy gromadzili się wokół krzyża na Krakowskim Przedmieściu. Marek Migalski zaś natychmiast podchwycił nieuczciwą tezę PO, iż Kaczyński kwestionuje polskość Ślązaków i ogłosił, że prezes PiS stał się na Śląsku persona non grata.

Politycy PJN z jednej strony mieli pretensje, że nikt nie wczytuje się w ich program społeczny i gospodarczy, z drugiej strony jednak z dumą ogłaszano, że na białostockiej liście tej partii zjawi się Jarosław Kaczyński – kandydat o takim samym nazwisku jak lider PiS. Za poważne argumenty polityczne trudno też uznać obiad Pawła Kowala z Dodą oraz jej ojcem startującym z list PJN czy ogłaszanie z dumą, że partię tę popiera Michał Wiśniewski.

Skrzydła kampanii PJN podcinały sondaże, od dawna niedające partii Kowala więcej niż 1 – 2 procent. Trudno w takiej sytuacji wymagać, by media emocjonowały się najlepszymi nawet rozwiązaniami gospodarczymi Pawła Poncyljusza.

Dziwić musi też, że PJN-owcy nie zauważyli głębokiego konfliktu cywilizacyjno-politycznego, jaki jest dziś pomiędzy elektoratem prawicy a Platformą Obywatelską i Ruchem Janusza Palikota. To niedopatrzenie skutkowało tym, że hasło zakończenia wojny polsko-polskiej i lansowanie politycznej łagodności, choć okazały się ciekawą propozycją, to były ofertą dla nikogo.

Polska Jest Najważniejsza była (obok ugrupowań Marka Jurka i Janusza Korwin-Mikkego, ale one nie zarejestrowały list w całej Polsce) jedyną partią, która rzuciła wyzwanie hegemonowi prawicy Jarosławowi Kaczyńskiemu. Podjęcie takiego politycznego ryzyka zasługuje na szacunek. Czy PJN przetrwa? Jeśli potwierdzi się, że uzyskał poniżej 3 proc. może być to trudne. Przy tak nikłym poparciu trudno oczekiwać, że partia Kowala wpłynie na geografię polskiej prawicy.

Już można wyobrazić sobie polityczną komedię.  W razie wygranej PiS Tusk wzywa prezydenta,  by powierzył Kaczyńskiemu misję utworzenia rządu. Komorowski wychwala szlachetność Tuska, ale decyduje, że nowy rząd utworzy polityk PO.

Nie wiem, kto uzyska największą liczbę głosów w najbliższych wyborach. Realnie patrząc, w grę wchodzą tylko PiS i PO. Czy jednak to lider zwycięskiego ugrupowania otrzyma od prezydenta misję tworzenia rządu? Tej zasady trzymał się Aleksander Kwaśniewski w 2001 i w 2005 roku oraz Lech Kaczyński w 2007 roku. Jeszcze do niedawna taka kolej rzeczy wydawała się oczywista.

Ale w ciągu minionego roku parokrotnie Bronisław Komorowski zastrzegał, że nie jest pewne, iż to zwycięzcy wyborów zostanie powierzona misja tworzenia rządu. Obecny prezydent wbrew dotychczasowemu obyczajowi politycznemu uzależnił wybór kandydata na premiera od własnej oceny jego możliwości koalicyjnych.

Gdy rok temu Komorowski po raz pierwszy zaznaczył, że chce mieć wolną rękę w tej kwestii, zaskoczyło to wielu polityków i ludzi mediów. Liczni dziennikarze wertowali wówczas na gwałt egzemplarze konstytucji, aby odkryć, że istotnie nie ma automatu nakazującego głowie państwa uhonorowanie szefa zwycięskiej partii. W myśl Konstytucji RP obowiązującej od 1997 roku (art. 154 pkt 1) „prezydent Rzeczypospolitej desygnuje prezesa Rady Ministrów, który proponuje skład Rady Ministrów. Prezydent Rzeczypospolitej powołuje prezesa Rady Ministrów wraz z pozostałymi członkami Rady Ministrów w ciągu 14 dni od dnia pierwszego posiedzenia Sejmu lub przyjęcia dymisji poprzedniej Rady Ministrów i odbiera przysięgę od członków nowo powołanej Rady Ministrów”.

Więcej na rp.pl

Czy ksiądz Boniecki zamierza czekać, aż Nergal na jakimś kolejnym koncercie porąbie krucyfiks siekierą? Albo sprofanuje hostię? – pyta publicysta „Rzeczpospolitej”

Spór na temat obecności Nergala w TVP między biskupem włocławskim Wiesławem Meringiem a księdzem Adamem Bonieckim jest niezwykle istotny. Pokazuje bowiem, jak trudno katolickiej opinii publicznej protestować przeciwko sytuacjom granicznym, określającym pozycję katolików w społeczeństwie.

Historia zawsze wygląda podobnie. Ktoś dokonuje prowokacji, obrażając religię, najczęściej katolicką. Potem tłumaczy, że to wyraz jego artystycznej ekspresji. Odzywają się mizerne protesty. Ale odzywają się też księża liberałowie, którzy dla zasady – albo z przekory – negują sens protestu lub sprowadzają go do groteski. Liberalne media nadają tym głosom nieporównywalnie większą wagę niż opiniom katolików tradycyjnych. Dochodzi albo do zrównoważenia przeciwstawnych sądów, albo zwyciężają głosy negujące potrzebę protestu przeciwko bluźnierstwom.

Dotąd biskupi unikali otwartych polemik z „księżmi salonowymi”. Tym razem stało się inaczej, pewnie dlatego, że sprawa jest drastyczniejsza – ksiądz katolicki zdystansował się wobec protestów przeciwko awanturnikowi znieważającemu Biblię.

Przeczytaj cały artykuł

Finisz kampanii przypomina starą prawdę, że w Polsce nigdy nikt nie wie, kiedy i w jakim kierunku mogą się zmienić nastroje. Jarosław Kaczyński skutecznie ściga od tygodni Platformę, umiejętnie unikając agresji. Nawet pytanie Radosława Sikorskiego, czy lider PiS jest znów pod wpływem farmakologii – nie wyprowadziło PiS-owskiego żubra z równowagi.

Rajd „tuskobusem” po Polsce jakoś niespecjalnie wzmacnia sondaże PO. A Niesiołowski zwykle atakujący PiS teraz odsądza od czci i wiary Palikota. Pytanie o wynik wyborów jest więc otwarte. Sztab Tuska rzucił w tej sytuacji do akcji – niczym ostatnie rezerwy – telewizyjne klipy z autorytetami takimi jak Andrzej Wajda „czekający na kolejny krok”, Agnieszka Holland „nieufająca Kaczyńskiemu” i Andrzej Mleczko ogłaszający, że ma „alergię na PiS”.

Zabawne, bo pamiętam, jak w 1990 roku młodzi gdańscy liberałowie popierający wówczas Wałęsę przeciw Mazowieckiemu zaśmiewali się na czele z Tuskiem z aktów strzelistych zwolenników „siły spokoju”. Dziś niegdysiejsi kpiarze z Gdańska sami sięgają po wsparcie autorytetów i straszenie, że Polska zginie, gdy tylko najjaśniejsza Platforma odda władzę.

A PJN kończy kampanię w rytm spotkań Pawła Kowala z Dodą Rabczewską i jej tatą i przebieranek Pawła Poncyljusza (gdy zakłada muszkę Korwin-Mikkego). Swoje poparcie zgłosił czerwonowłosy Michał Wiśniewski z nieodżałowanej grupy Ich Troje. Tymczasem polityk PJN Michał Kamiński w wywiadzie dla „Newsweeka” ogłasza, że jego partia „nie ma szans na przebudowanie sceny politycznej”. A w żadnym sondażu partia Pawła Kowala nie przekracza progu wyborczego. W tak niełatwej sytuacji PJN zaproponował, aby na dwa tygodnie przed wyborami obowiązywał zakaz publikowania przez media sondaży. Stłucz pan termometr – mizeria sondażowa zniknie?

Finisz kampanii ubarwia swoją osobą Joanna Kluzik-Rostkowska, która już bez żadnego zakłopotania udziela proplatformerskim mediom wywiadów w osobliwej roli. Oto pani Joasia odgrywa rolę „kobiety z przeszłością” ostrzegającej z powagą swoje byłe koleżanki z PiS, opowiadając o swoich dawnych grzechach. Postać godna francuskiej komedii bulwarowej.

A tym, którzy głoszą, że Jarosław Kaczyński każdy swój krok w kampanii kalkuluje z makiawelistyczną perfidią, polecam wyborczą książkę lidera PiS „Polska naszych marzeń”. Toż tak dziwaczna mieszanka, jakiej świat nie widział! W jednym tomie program partii i prognozy polityczne mieszają się z aluzjami o tajemnicach z przeszłości Angeli Merkel (oczywiście w myśl zasady „wiem, ale nie powiem”), reminiscencjami filmu „Rękopis znaleziony w Saragossie” i dywagacjami na temat średniowiecza – np. o religijnym charakterze Świętego Cesarstwa Narodu Niemieckiego. Do tego jako aneks „alfabet Jarosława Kaczyńskiego” z plotkami na temat znanych osób. Znajdźcie mi drugiego polityka w Europie, który tuż przed wyborami wydałby taką „silva rerum”.

Jacek Żakowski, komentując próbę samospalenia Andrzeja Żydka przed Kancelarią Premiera, stwierdził, że takie rzeczy po prostu się zdarzają. Gdy rośnie napięcie społeczne, a tak jest w kampanii, to ryzyko desperackich ruchów rośnie. Oczywiście gdy chodziło o samobójstwo Barbary Blidy, Żakowski nie miał wątpliwości, że to wynik „patologii PiS-owskiego systemu”. Ot, logika sumienia polskiego dziennikarstwa.

Ile to razy rozdzierano szaty, że nasi filmowcy i szerzej Polacy lubują się tylko w celebrowaniu narodowych klęsk i katastrof. Jak teraz Jerzy Hoffman nakręcił film o zwycięstwie 1920 roku – natychmiast odzywają się głosy, że kultywujemy romantyczne iluzje i pysznienie się zwycięstwami może wbić nas w niebezpieczną dumę. Jak nie kijem go, to pałką A ja przy okazji przyłączam się do pomysłu zbudowania pomnika Rosjan walczących u boku Polaków w 1920 roku. Nigdy nie zapomnę, że pod Warszawą z nawałą Tuchaczewskiego walczyli białogwardziści. Polska jest tym ludziom coś winna i tak rozumiem budowanie mądrej przyjaźni z Rosjanami.

35 lat temu, 23 września 1976 roku, 14 dzielnych ludzi podpisało się pod oświadczeniem powołującym  Komitet Obrony Robotników. Spośród tej czternastki żyje do dziś tylko przebywający w USA Stanisław Barańczak oraz Antoni Macierewicz i Piotr Naimski.

To może być dość zaskakujące dla tych, którzy KOR wiążą głównie z tuzami późniejszej Unii Demokratycznej Jackiem Kuroniem, Janem Lityńskim, Henrykiem Wujcem czy Adamem Michnikiem. Owszem, wszyscy oni weszli do KOR, ale (z wyjątkiem Kuronia) nieco później. Mało kto pamięta, że  Komitet w chwili powoływania był pluralistyczny. To potem coraz bardziej skręcał na lewo. Dlatego prawica ma dziś z tradycją korowską kłopot: nawiązywać do niej czy uznać, że określenie korowcy jest tożsame z pojęciem lewicy laickiej? Ale tak samo środowisko liberalno-lewicowego salonu ma problemy z faktem, że to Macierewicz i Naimski, a nie Tadeusz Mazowiecki i Bronisław Geremek, zamiast palić komitet, zakładali własny.  W rezultacie korowska legenda jest trochę niczyja. Ciekawe, jak ten bardzo frapujący fragment dziejów Polski jest słabo opisany. Tylko „Gwiezdny czas” Kuronia to ciekawy opis tamtych czasów.

Słabo opisany i, dodajmy, nieuwieczniony w filmie. Niedawno obejrzałem znów obraz Krzysztofa Kieślowskiego „Przypadek”, nakręcony w 1981 roku. W „opozycyjnym” wariancie losów bohatera pokazano koncerty podziemne w prywatnych mieszkaniach, gdzie potrafiło się zmieścić i 50 ludzi. Film przypomniał mi brodaczy w góralskich swetrach i księży z duszpasterstw akademickich, którzy w mig znajdowali wspólny język z poszukującą  wiary młodzieżą. Oglądamy, jak esbecy potrafili zdemolować mieszkanie „korówce” pomagającej robotnikom z Ursusa i jak zwijano ludzi z ulicy z użyciem dziś już unikatowego esbeckiego fiata 132. Dlaczego w ciągu ostatnich dwóch dekad nie zobaczyłem takich obrazków w żadnym polskim filmie, może  z wyjątkiem „Popiełuszki”? Dlaczego opozycyjna epoka lat 70. jest bezpańska? Może to jest tak samo jak z  książkami o Wałęsie, do których pisania nikt się nie garnie? Nigdy nie wiadomo, jaki szczegół może rozsierdzić autorytety moralne.

To Janusz Palikot, a nie deklarujący to PJN gryzie ziemię, aby dopchać swoją partię do progu 5 proc. Chamska okładka w „Newsweeku”, poparcie Jerzego Urbana i wygłupy medialne co drugi dzień mogą ściągnąć pod jego sztandary wszystkich wyborców z antykatolicką szajbą.

A skoro wizja Palikota w Sejmie powraca,  zmusiłem się z zawodowego obowiązku do  przeczytania jego demaskatorskiej książki „Kulisy rządów Tuska”. Co rzuciło mi się jako pierwsze w oczy, Palikot potwierdza wiele tez, jakie stawialiśmy jako „prawicowi publicyści”.  Przyznaje, że do koalicji PO – PiS w 2005 roku nie doszło na skutek zemsty przegranego Tuska. Że kolejne kampanie Platformy były z premedytacją wywoływane przez PO. Ze awantura o samolot na szczyt w Brukseli była przyszykowana przez ludzi Tuska,  aby sprowokować prezydenta Kaczyńskiego do wybuchu i zrobienia jakiegoś fałszywego kroku. Niezwykle zabawną stroną książki jest dla odmiany sugerowanie przez Palikota, jak świetnie zna się na zagranicznych markach odzieżowych, i jego oceny, kto zna się na winach, a kto nie. Picie alkoholu i oceny czyichś predylekcji do procentów powracają co rusz w  książce  jak jakaś obsesja. Strzeżcie się czytelnicy kontaktów z Polmosem. Nawyki zostają do końca życia.

Spróbujcie dziś napisać, że na dworze kardynała Stanisława Dziwisza „cosik dużo” wpływów PO, a spotkacie się ze świętym  oburzeniem „Gazety Wyborczej”. Nic z tego nie rozumiem. Przecież  gdy w 2006 roku Jan Maria Rokita ogłosił podział Kościoła na proplatformerski nurt „łagiewnicki” i zły pisowski nurt „toruński”, wielu katolickich liberałów aż cmokało z zachwytu. Media opisywały z sympatią,  jak posłowie PO  jeżdżą na „dni skupienia” do klasztoru w Tyńcu, a w kardynale Dziwiszu widziano kogoś, kto przy cichej pomocy PO wyzwoli episkopat z wpływów Jarosława Kaczyńskiego. Skąd więc dziś ta zmiana? Może dlatego, że Kościół nie uległ syrenim śpiewom posłów PO? A skoro dziś trzeba bić na alarm, że biskupi  i księża zadymili się PiS, to wszelkie upolitycznianie trzeba potępić. Co innego, gdyby zadymili się Platformą… Sam Donald Tusk nie miał cierpliwości do takiej komedii pozorów  i szczerze ogłosił  w końcu, że przed księdzem klękać nie lubi. A  Sławek Nowak – cudowne dziecię Platformy – broni jak lew Nergala. Łagiewnicki projekt rozwiał się jak sen złoty.