Posts Tagged „raport MAK”<

Rząd w bardzo niezręcznej sytuacji

17 sty 2011

Rzecznik prasowy Organizacji Międzynarodowej Lotnictwa Cywilnego (ICAO) stwierdził, że Polska nie będzie mogła odwołać się do tej instytucji od raportu MAK. – Kwietniowy lot Tu-154 był lotem państwowym, a nie cywilnym. Organizacja ICAO zajmuje się jedynie lotami cywilnymi – powiedział Denis Chagnon. Oznacza to, że ICAO nie przewiduje rozstrzygnięcia sporu między polskim a rosyjskim rządem.

Jego słowa potwierdzają sobotnią analizę „Rzeczpospolitej”. Wynikało z niej, że konwencja chicagowska nie ma zastosowania do katastrofy smoleńskiej, gdyż nie obejmuje ona lotów państwowych, w tym wojskowych. A MAK zapożyczył jedynie na potrzeby śledztwa załącznik 13. do konwencji – określający procedurę badania.

Zastosowanie załącznika nie wywołuje jednak żadnych skutków w świetle prawa międzynarodowego, w tym nie daje możliwości odwołania do instytucji międzynarodowych.

Cała ta sprawa stawia w bardzo niezręcznej sytuacji rząd oraz Donalda Tuska. Chodzi nie tylko o to, że na czwartkowej konferencji prasowej premier wykazał się nieznajomością sytuacji prawnej, w jakiej znalazła się Polska, kwestionując raport MAK, ale pokazuje też, że opinia publiczna przez dziewięć miesięcy karmiona była fikcją. Wysocy urzędnicy państwa, z szefem rządu na czele, po prostu nie wiedzieli, na jakiej podstawie prowadzone jest rosyjskie śledztwo, utrzymując, że była to konwencja chicagowska. Co gorsza, najprawdopodobniej przez ten czas nikt nie dokonał żadnej analizy prawnej prowadzonego przez Rosjan śledztwa.

Można powiedzieć nie bez gorzkiej ironii, że dobrze się stało, iż kwestia braku możliwości odwoławczych wyszła na światło dzienne tak szybko. Inaczej przez kolejne miesiące, a nawet lata, moglibyśmy żyć w przekonaniu, że możemy się odwołać.

Rząd powinien wyciągnąć z tego wnioski i jak najszybciej wziąć się do działania. Najlepszym rozwiązaniem – oprócz przedstawienia własnego rzetelnego raportu na temat przyczyn katastrofy Tu-154 – powinna być zakrojona na szeroką skalę ofensywa dyplomatyczna, która wywarłaby na Rosję presję światowej opinii publicznej, tak by pomogła w rzetelnym wyjaśnieniu przyczyn katastrofy smoleńskiej. Katastrofy, w której zginęli polski prezydent, a także m.in. wysocy oficerowie NATO.

Rząd się nie odwoła od raportu MAK

14 sty 2011

Konwencja chicagowska nie wiąże Rosjan przy badaniu katastrofy

Przez dziewięć miesięcy żyliśmy w fikcji. Rząd tłumaczył, że śledztwo w sprawie katastrofy smoleńskiej było prowadzone na podstawie konwencji chicagowskiej. Z naszych analiz wynika, że MAK wykorzystywał tylko procedury z 13. załącznika. Samej konwencji nie można było zastosować do tej katastrofy.

W czwartek po publikacji MAK (Międzypaństwowy Komitet Lotniczy) obciążającej winą za katastrofę smoleńską stronę polską premier Donald Tusk powiedział, że Polska może odwołać się od konkluzji raportu do instytucji międzynarodowych. Bronił też decyzji o prowadzeniu śledztwa MAK według konwencji chicagowskiej.

Tymczasem, jak wynika z artykułu 3 konwencji, dokument ten stosuje się wyłącznie do cywilnych samolotów, nie zaś państwowych. A nawet MAK w swoim raporcie uznał polski Tu154M za „samolot lotnictwa państwowego RP”. Był on maszyną wojskową z 36. Specjalnego Pułku Lotniczego. Z raportu MAK wynika też, że komitet nie pracuje według konwencji chicagowskiej. Premier Władimir Putin jako przewodniczący komisji państwowej ds. wyjaśnienia przyczyn katastrofy przekazał 13 kwietnia kierowanie pracami MAK. Na podstawie tego zarządzenia określono, że „badanie powinno być prowadzone zgodnie z załącznikiem 13 do konwencji o międzynarodowym lotnictwie Cywilnym. (…). Ta decyzja została zaaprobowana przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej”.

Szczególnie ważne jest tu zdanie „zgodnie z załącznikiem 13 do konwencji”. A więc nie na podstawie samej konwencji, lecz jej załącznika określającego procedury badania katastrof.

– Z raportu MAK jednoznacznie wynika, że Polska i Rosja porozumiały się co do stosowania tylko załącznika 13, a nie całej konwencji – potwierdza tę interpretację adwokat Piotr Schramm, ekspert prawa międzynarodowego z kancelarii GESSEL. Konsekwencje tego faktu są niezwykle poważne. Skoro MAK nie pracował według konwencji chicagowskiej, to Polska nie może stosować przewidywanych przez nią procedur odwoławczych. – Jeśli wyślemy naszą skargę do ICAO (Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego), to możemy usłyszeć, że nie będzie rozpatrzona, bo organizacja ta bada tylko przyczyny katastrof samolotów cywilnych, a lot do Smoleńska miał charakter państwowy – wyjaśnia Schramm.

To tłumaczy pewność, z jaką Tatiana Anodina, szefowa MAK, mówiła, że raport jest ostateczny i nie ma od niego odwołania. Do dziś polski rząd nie wyjaśnił, kiedy i w jakich okolicznościach zgodził się na wyznaczone przez Putina i MAK podstawy prawne wyjaśniania okoliczności katastrofy.

Najwyższy czas na dyplomacj

13 sty 2011

Jeśli nie ustali się faktycznych relacji między MAK a rządem Rosji, Donald Tusk, kwestionując raport o katastrofie smoleńskiej, zabrnie w ślepą uliczkę

Analiza „Rz”

Donald Tusk mówił, że Polska nie akceptuje raportu MAK, gdyż nasze zastrzeżenia nie zostały w nim uwzględnione. Jego zdaniem naruszono konwencję chicagowską, która mówi o konsultacjach w przypadku nieporozumień. Tych jednak nie przeprowadzono.

Premier przywołał art. 84 i 85 konwencji, które otwierają nam furtkę do wyrażenia sprzeciwu oraz określają tryb postępowania w razie sporu.

Sęk w tym, że w przywołanych regulacjach mowa jest o relacjach między państwami-stronami konwencji. Przedstawiony przez MAK raport nie jest tymczasem dokumentem rządowym Federacji Rosyjskiej, lecz instytucji o niejasnym statusie międzynarodowym. O wejście z nią w spór może być trudno.

To zaś, że Rosja nie zamierza być stroną w tym sporze, zapowiedział wyraźnie szef rosyjskiego MSZ Siergiej Ławrow. – Śledztwo prowadził MAK, który jest niezależną organizacją międzynarodową – podkreślił.

To stwarza zupełnie nową sytuację, gdyż wydawało się dotąd, że MAK działa na zlecenie, a nawet w imieniu rosyjskiego rządu. Rodzi się wiele pytań. Czy MAK jest związany zapisami konwencji chicagowskiej, skoro mowa w nim o państwach-stronach, a Kreml się od tego wyraźnie odcina? Jaki jest faktyczny status MAK na arenie międzynarodowej? Kto 10 kwietnia wyznaczył tę instytucję do badania katastrofy? Czy było jakieś porozumienie, na mocy którego uczynił to rząd Federacji Rosyjskiej? Czy polski rząd, akceptując model śledztwa, był świadomy całej sytuacji? Czy rola MAK była z Polską konsultowana?

Określenie relacji MAK – rząd Rosji jest kluczowe dla ustalenia strategii działania polskiego rządu. Na razie wydaje się, że premier porusza się na oślep, powołując się na przepisy, których zastosowanie będzie kwestionowane.

Wizja nieprzychylnego raportu wisiała nad nami od ponad dwóch miesięcy, kiedy otrzymaliśmy wstępną jego wersję. Dlaczego już wtedy nie powołano zespołu ekspertów, którzy opracowaliby analizę prawną dającą podstawę do dalszych działań?

Zawiodła też dyplomacja: świat usłyszał o polskim bałaganie i pijanym generale, a nie o naszych wątpliwościach co do rzetelności raportu.

Oczywistym instrumentem nacisku na Kreml powinna być teraz ofensywa dyplomatyczna na forum międzynarodowym, która skłoni Rosję do działania lub przekonania MAK do ustępstw.