Występy Dee Dee Bridgewater i McCoy Tynera na Bielskiej Zadymce Jazzowej rozpoczęły sezon wielkich koncertów jazzowych w Polsce i rozbudziły apetyt miłośników tej muzyki.
Za koncert roku, a właściwie trasę koncertową roku, można już teraz uznać „The Orchestrion Tour” Pata Metheny’ego. Występem we wrocławskiej Hali Stulecia 28 lutego otworzy 46. festiwal Jazz nad Odrą. Dzień później zagra w Warszawie, w Sali Kongresowej. Niewiele biletów już zostało, więc kto się spóźni w Warszawie, będzie musiał jechać do Wrocławia, inaczej będzie żałował.
Przypomnę tylko, że Pat wystąpi z zestawem instrumentów, którymi będzie sterował „od gitary”. Przedsięwzięcie „Orchestrion” pozwala mu uzyskać brzmienie Pat Metheny Group, a przede wszystkim improwizować. Od dwóch tygodni gitarzysta i jego instrumenty z kilkunastoosobową obsługą podróżują po Europie, ale nie znalazłem nigdzie recenzji z tych koncertów. Musimy poczekać na własne wrażenia.
Nie wolno przegapić również pierwszego i jedynego w Polsce występu perkusisty Tony’ego Allena, który zagra w warszawskim klubie Palladium już w sobotę 20 lutego. Allen był podporą zespołów Feli Kutiego. Uważa się go za współtwórcę afrofunku i afrobeatu. Intensywny rytm jego zestawu perkusyjnego znajdziemy na płytach Salifa Keity, Jimiego Tenora czy Susheeli Raman. Do Warszawy przyjedzie z 10-osobowym zespołem.
Festiwal Jazz nad Odrą zapowiada się bardzo obiecująco. Po raz drugi dopiero przyjedzie do Polski saksofonista David Sanborn. Artysta promuje swój nowy album „Only Everything”, a towarzyszyć mu będą m.in.: organista Joey DeFrancesco i perkusista Gene Lake. Pod nazwą The Golden Striker Trio kryje się zespół jednego z największych kontrabasistów w historii jazzu – Rona Cartera. A współpracowników ma wybitnych: pianistę Jacky’ego Terrassona i gitarzystę Russella Malone’a.
Lżejszy jazz zagra saksofonista Vincent Herring & Earth Jazz Agents. Natomiast miłośników tego, co w jazzie najnowsze zainteresuje z pewnością duet Raw Materials – pianista Vijay Iyer i saksofonista Rudresh Mahanthappa. Obaj są Amerykanami, obaj hinduskiego pochodzenia, obaj uważani są za tych jazzmanów, którzy skierują jazzowe improwizacje na nowe tory. Nawet jeśli jest w zachwytach amerykańskich krytyków trochę przesady, warto wyrobić sobie własne zdanie.
Ciekawostką będzie zapewne solowy występ norweskiego pianisty Bugge Wesseltofta, który dotychczas preferował elektroniczne klawiatury. Z amerykańskim zespołem, który zaprezentował już na Jazzowej Jesieni w Bielsku-Białej, wystąpi saksofonista Maciej Obara. Swoje trio przedstawi Adam Wendt, a program „Emmotronica” Grzech Piotrowski. W duecie z brazylijskim wirtuozem instrumentów perkusyjnych Naną Vasconcelosem wystąpi Leszek Możdżer. Oklaskiwaliśmy już kiedyś na Nowym Świecie. Festiwal zakończy Gala Polskiego Jazzu.
25 lutego rusza tegoroczna edycja koncertów „Jazz raz po raz”. Występami w Toruniu, Warszawie i Chorzowie zainauguruje ją norweska wokalistka Rebekka Bakken promująca nowy album „Morning Hours”. Od 1 do 5 marca trwać będzie tournée kanadyjskiego croonera Matta Duska. Zaśpiewa kolejno w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Katowicach i Poznaniu. Jeszcze dłuższą trasę odbędzie trębacz Nils Petter Molvaer. Od 14 do 19 kwietnia odwiedzi: Sopot, Warszawę, Poznań, Chorzów, Łódź i Kraków.
Skromnie zaczyna w tym roku Era Jazzu, od czeskiego zespołu swingowego The Melody Makers, który zagra 15 marca w Teatrze Roma. Ale już następny koncert 12 kwietnia będzie wydarzeniem, bo w Filharmonii Narodowej wystąpi jeden z najbardziej wpływowych gitarzystów Jom Hall. Natomiast 17 maja również w Filharmonii zaśpiewa Mari Boine, ale to już world music, nie jazz.
Katowicka Hipnoza zaprasza ponownie na cykl „Jazz i okolice”. 14 marca wystąpi amerykański trębacz Steven Bernststein z grupą Sex Mob i didżejem Olive. 23 marca zagra saksofonista Ravi Coltrane, syn wielkiego Johna Coltrane’a. Na drugą połowę kwietnia planowany jest koncert znakomitego amerykańskiego gitarzysty Marca Ribota.
Program Warsaw Summer Jazz Days dopina Mariusz Adamiak. Atrakcją będzie niewątpliwie zespół amerykańskich jazzmanów, który przyjął nazwę Bitches Brew zainspirowany tytułem płyty Milesa Davisa. Spodziewany jest Pharoah Sanders. Szczegóły wkrótce.
Z planowanych koncertów, choć jeszcze oficjalnie nie ogłoszonych, zaintrygowała mnie informacja o możliwym występie tria: John Zorn – Lou Reed – Laurie Anderson. Ich całkowicie improwizowany projekt „The Stone” należy do najbardziej awangardowych, ale i kontrowersyjnych przedsięwzięć ostatnich lat. Nazwa pochodzi od klubu w East Village, gdzie artyści występują. W Polsce miałby ich gościć Lublin. Warto nadstawić ucha.
Panie Marku, recenzje już są. Poza tym na stronie Pata są reakcje słuchaczy z koncertów. Poniżej tekst po koncercie w Londynie (gdzie na koniec wydarzyła się mała awaria):
Pat Metheny has always been a man with ideas and energy to spare. But the guitarist’s latest project took the notion of a “solo show” to new extremes. There was a gasp of wonder at the Barbican when he unveiled the “orchestrion” — a wall of flashing percussion instruments linked up to guitars, bass, an acoustic piano, marimba and other bizarre contraptions, many of them custom-built.
As Metheny played his big-bodied electric guitar, bells and shakers shook, dozens of sticks and mallets struck cymbals and drums, and the piano played a fully arranged part as if guided by invisible hands. It was like a scene from an animated movie in which all the instruments in a music shop spring into action and play a song by themselves once the store is closed for the night. The 55-year-old Metheny, with his wild thatch of suspiciously russet hair, was perfect in the role of the mad boffin who had somehow brought them all to life.
He tried to explain what was going on. It had something to do with instruments being mechanically controlled by advanced solenoid and pneumatic technology, and harked back to the principles of antique “player” pianos. Some of what we were hearing was preprogrammed, some created via a range of foot pedals. “I can explain the ‘how?’,” he said, cheerfully.“The ‘why?’ is between me and my shrink.”
Metheny played numbers from his new Orchestrion album in his typical manner — the swift, clean guitar lines flowing freely across the patchwork of Latinate percussion with a honeyed tone. Whether having dominion over this unique backing ensemble actually made him play differently was difficult to tell, but it had clearly fired his enthusiasm.
It was an ambitious project — maybe a little too ambitious. Towards the end, a (presumably) mechanical failure silenced the great machine and a crestfallen Metheny was forced to finish with a couple of old stand-bys, performed literally on his own. It was a slightly anticlimactic conclusion to a highly original performance, full of delightful invention and an almost childlike imagination.
Oto Daily Telegraph:
Wonderful jazz guitarist though he is, Pat Metheny has always had a weakness for boy’s toys. He jokes about his own fondness for „knobs and wires”, and no gig of his is complete without a parade of ever stranger looking guitars, some with two or three necks.
But on this occasion the really strange beasts were behind him.
Ranged in a stack of cages 15ft high was a musical menagerie. There were big drums, little drums and cymbals of all sizes, plus two guitars pinned to a board like butterflies in a display case. Left and right were stacks of bottles, a marimba, a glockenspiel and, lurking towards the back, a grand piano. This „Orchestrion” was his only company on the Barbican stage. While he played, this recreation of a late 19th-century mechanical orchestra, a project inspired by Metheny’s childhood memories of his grandfather’s player-piano, pulsed and hummed along.
This miracle was due to the little hammers or windpipes poised over each instrument, waiting for the cue from a hidden digital brain to strike or blow. When they were all unleashed it made a marvellous noise, and a charming light show, too, as each strike was accompanied by a winking light.
It was a delight, and certainly a lot more fun than Metheny’s Orchestrion album, which sounds curiously muted. Here the mechanical nature of the sounds was more vividly evident. As a feat of instrument-building using swarms of digitally controlled mechanical devices, the evening was a triumph.
Musically it was strong, too. Some of Metheny’s new pieces have a Steve Reich-like hammered energy, but the most memorable was Entry Point, a melancholy number reminiscent of Carla Bley’s Olhos de Gato.
At length, though, the unblemished perfection of it all threatened to become enervating. One came expecting something with old-fashioned, wheezing, clattering charm, like a fairground mechanical organ. Instead we had a display of US technological wizardry. It was so good that if you closed your eyes, you could imagine you were at a standard Metheny gig with real live players – which felt wrong, somehow.
It was almost a relief when, right at the end, the gadgetry failed. „This is the moment I’ve been dreading,” said Metheny with a wry smile. So he grabbed the nearest guitar and did what he does best – played a beautiful shapely, improvised solo.
Mechanical orchestras are entrancing for a while, but they’re no substitute for the human touch.
Relacja z Amsterdamu:
On a whime, at the last moment I went to London. My friend (.) had an extra
ticket, so I went! I had tickets for the Concertgebouw for weeks, so I knew
I would go there, but why not see both? Of course, as mentioned by many in
here, it was great! But tonight, here in Holland? Many many times better! I
don’t know if it was the hall, the public or the fact that the gig according
to Pat onstage almost didn’t happen at all since there truly was a rare
blizzard in transit, we are getting a worse cold winter than usual at these
latitudes. the truck with instruments did not apparently arrive in Amsterdam
until just before the concert. How they got this impossible setup up and
running is impossible to imagine under even the best conditions.He made us
thank his crew which we did with applause. But for whatever reason, what was
exciting and interesting in London was tonight that again and also
mesmerizing and deeply touching in very different ways. Standing ovations
throughout including at the end of the „suite” that seemed to take Pat by
total surprise. And it went on and on which seem to inspire him. We did not
leave until nearly midnight! I waited outside (.) and we met Pat! He was
exhausted, but friendly. I asked about what happened (now famously I guess)
in London with his stuff on the last song and he laughed and said it was all
his fault, he had pushed the wrong controller and messed the whole thing up.
„I’m learning as I go” he said!.(.) A brilliant performance by all in one
of the world’s greatest concert halls. No one who left there tonight will
ever forget this feeling I think.
Z wczoraj z Paryża:
Pat was yesterday night in Paris for playing , as usual for a few years,
at the Olympia Hall.
I am sure Marc Morvan will give you the exact playing list :+)))
It was a fantastic „solo” concert. Except a sound problem at the
beginning of one song (he stopped , asked Boris to coorect the problem
and improvised on his guitar a few seconds … it gave a human touch in
the technological context !), All was perfect !
I have read a lot of interesting thing on this list sionce the tour
beginning on this new experience.
According to me, it’s like when Pat began to use the synclavier a few
years ago (!!!): the Orchestrion is the 2010 setting of the jewel (
„L’écrin du bijou” in French): it’s a new old tool for the best guitar
player and composer of the jazz history !
It was fantastic to listen him playing „mas alla”, sueno con mexico”,
„peace” , all the tunes of the new record, a tune from „secret story” (
„tell her you saw me” ????? ), „song for the boys” , an improvised
peace with the orchestrion (one of the best moment of the concert) !
Pat spoke a few moment about the orchestrion concept.
Saint Valentines day obliged, he spoke from his wife Latifa (who is
french) who was not in Paris with him („i miss her”).
It was great to see Pat in a solo context and i think it’s a mistake to
compare the orchestrion tour with the other tour (especially the group
tour) because it’s not the same musical context.
If you woudl have the opportunity to see Pat on the Orchestrion Tour,
don’t miss it !
Pat is the best …
Amitiés de France
Pozdrawiam
Mam obawy, co do mechanicznego charakteru tej muzyki oraz nieprzewidywalności awarii podczas występu na żywo, tak jak to było w Londynie, gdzie szczęśliwie się to stało pod koniec koncertu. ;(
W moim komentarzu chodzi naturalnie o najnowszy projekt Pata Metheny’ego. Pozdrawiam
z wszelkich opisów i z odsłuchu płyty mechaniczności nie ma właściwie żadnej. na dodatek Pat przedstawia utwory z prawdziwą improwizacją. Awarie zaś mogą się zdarzać, ale o tym wie i Pat i jego publiczność. W takich chwilach Pat gra po prostu na gitarze i show trwa dalej.
Pisze pan nie tylko o Metheny’m ale też o innych, jednak dla naszej publiczności to Pat jest największą gwiazdą. Szczerze powiem że też lubię. Małą ilością recenzji niech się pan nie przejmuje – muzyki trzeba samemu posłuchać, opowiedzieć jej się nie da. Można opisać co najwyżej reakcje publiczności a to sprawa tyleż wykonawcy co słuchaczy. Szkoda że na tych koncertach nie będę ale może by u was w waszej tvrp jakiś wywiadzik lub nawet kawałek utworu z próbką tego brzmienia? Będę przynajmniej wiedział co straciłem. Pat to sympatyczny facet, na pewno się zgodzi. Pozdrawiam.
Ja tam wolę wcześniejsze dokonania Pata z prawdziwymi muzykami. Teraz to on się zrobił jakiś taki „wtórny” – mam wrażenie, że od 10 lat wciąż pisze i gra jeden kawałek.
klasyka i tak lepsza od jazzu
Jeżeli o mnie chodzi, nie jestem zwolennikiem przedsięwzięcia Pata Metheny, gdzie zasypany elektroniką, sam występuje na scenie obsługując (bo inaczej tego nie można nazwać)wszystkie instrumenty. Jest wirtuozem gitary, mógłby zaprosić najlepszych muzyków do współpracy (chyba niewielu by mu odmówiło), a tak wydaje mi się , że to jest bardzo sztuczne. Chyba jestem ortodoksem…