Piotr Kościelniak

Pracownicy w chińskiej fabryce muszą się zobowiązać (pisemnie!), że nie odbiorą sobie życia.

Fabryka Foxconn

Trwa fatalna seria w chińskiej fabryce koncernu Foxconn. We wtorek kolejny — dziesiąty tylko w tym roku — pracownik fabryki odebrał sobie życie rzucając się z okna. W zakładzie w Shenzhen na południu Chin pracuje blisko 400 tys. osób. Produkowane są tam m.in. telefony Apple iPhone. Apple prowadzi niezależne wewnętrzne dochodzenie w tej sprawie.

Pracownicy Foxconnu skarżą się m.in. na nieludzkie warunki pracy — długie zmiany, obowiązkowe nadgodziny, zbyt szybko przesuwające się taśmy produkcyjne, wojskową dyscyplinę i — oczywiście — zbyt niskie płace. W hotelu pracowniczym, jak donoszą zachodnie media, nikt z nikim nie rozmawia, bo wszyscy są zbyt wyczerpani.

Co na to władze tajwańskiego koncernu? Według kantońskiego dziennika „Southern Metropolis Daily” Foxconn zażądał od każdego pracownika… podpisania oficjalnego dokumentu, że nie będzie próbował odebrać sobie życia. A także, że nie zrani poważnie siebie, ani nikogo innego. Na dowód dziennik przedstawił zdjęcie mężczyzny z firmowym papierem Foxconn, który mają podpisać zatrudnieni w zakładach. Pracownicy muszą się również zgodzić na przymusowe leczenie psychiatryczne, jeżeli przełożony uzna, że osoba prezentuje „odbiegający od normy stan fizyczny lub psychiczny”. (Podpisywanie weksli, o których pisze „Rz” nie wydaje się przy tym takie złe…).

Co jeszcze? Foxconn rozciągnął wokół budynku siatki, w które niedoszli samobójcy skaczący z okna mają wpadać. Podobno zatrudniono również psychologów mających służyć radą i pomocą pracownikom i menedżerom.

To nie jedyne podejrzane sprawki Foxconnu. Wcześniej ochroniarze fabryki pobili reportera agencji Reuters za to, że robił zdjęcia zakładu stojąc na publicznej drodze. Innych dziennikarzy (z „China Business News”), którzy ujawnili informacje o dramatycznych warunkach pracy w fabryce, koncern pozwał do sądu i postraszył astronomiczną karą 30 mln juanów (ok. 3,7 mln dolarów).

Jaki to ma związek z nowymi technologiami? Ano taki, że co najmniej jeden przypadek samobójstwa jest bezpośrednio związany z naruszeniem tajemnicy otaczający gadżety Apple produkowane przez Foxconna. Nowe produkty ze znakiem jabłuszka są pilnie strzeżonym sekretem, a ich prezentacja to wielki show Steve’a Jobsa. Dziennikarze i fani marki z zapartym tchem czekają na kolejną wersję iPhona, czy nowego iPada. Ale żeby podsycić ich (i naszą) ciekawość musi być niespodzianka. Niespodzianki nie będzie, jeżeli prototypy produkowane w Chinach wcześniej gdzieś „wyciekną”.

W ubiegłym roku Sun Danyong zgubił (lub ukradziono mu) prototypowy egzemplarz nowego iPhona czwartej generacji. Jednego z kilkunastu, które miał wysłać do Kalifornii. Gdy zgłosił sprawę przełożonemu, ochroniarze Foxconnu przekopali jego prywatne mieszkanie (bez nakazu), a jego samego przesłuchali. Według doniesień prasowych — używając przemocy fizycznej.

Po kilku dniach 25-letni Sun Danyong popełnił samobójstwo wyskakując przez okno swojego mieszkania. Zdarzenie nagrały kamery ochrony. Apple wydało wtedy oświadczenie, w którym firma wyraża „głęboki smutek z powodu tragicznej śmierci młodego pracownika”. Sprawy przesłuchań, rewizji i zaginionego prototypu przemilczano.

Ktoś może powiedzieć — to Chiny, Apple nie ma z tym nic wspólnego. (Wiem — sam widziałem taką chińską fabrykę. Grupa dziewczyn, którą wziąłem za szkolną wycieczkę okazała się grupą pracowniczek. „Wszystkie mają powyżej 16 lat” — gorliwie zapewniali mnie gospodarze.) Ale Apple zachowuje się podobnie w samych Stanach Zjednoczonych, choć oczywiście trudno to porównywać z samobójstwami i biciem ludzi w chińskich fabrykach. Przykład? Pracownik Apple zgubił jeden z tych prototypów i urządzenie dostało się w ręce dziennikarzy z internetowego serwisu Gizmodo. Na wniosek firmy policja przeszukała dom dziennikarza, który odważył się pokazać prototypowego i supertajnego iPhone’a.

Proponuję o tym pamiętać, gdy za kilkanaście dni Steve Jobs skończy z tajemnicami i w San Francisco z dumą przedstawi światu nowy, produkowany w Chinach, telefon.

Piątka za pomysł, słaba trója za wykonanie. To najkrótsza recenzja czytnika Kolportera eClicto. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda świetnie — wreszcie polska firma zdecydowała się wprowadzić na rynek świeże rozwiązania technologiczne, połączyła to z internetowym sklepem i nawet zrobiła to na czas (czyli przed świętami). Oficjalna prezentacja miała miejsce przed tygodniem.
Dzięki uprzejmości Kolportera miałem okazję przez kilka dni używać czytnika eClicto i porównać go z innymi — Sony Reader (PRS-300 i PRS-600 Touch) oraz Onyx Boox 60. Czytniki Sony trzeba do Polski sprowadzać indywidualnie — polski oddział firmy z nieznanych mi przyczyn nie ma w ofercie tych urządzeń. Kosztują ok. 1000 złotych (Touch jest nieco droższy). Onyx sprzedawany przez firmę Arta Tech kosztuje aż 1499 złotych.

Na tym tle eClicto wygląda nieźle. Z ceną 899 złotych i 100 książkami w pamięci wydaje się atrakcyjną ofertą. Wrażenie znika, gdy czytnik weźmiemy do ręki. Jest wprawdzie lżejszy i cieńszy niż konkurencja, ale to efekt zastosowania taniego (i skrzypiącego) plastiku. Inni mają obudowy z plastiku łączonego z aluminium. To zdecydowanie lepszy wybór w urządzeniu, które przecież będziemy cały czas trzymać w dłoni.
eClicto ma też nieco starszy niż konkurencja wyświetlacz (tylko cztery stopnie szarości), ale na szczęście bardzo czytelny, co jest zasługą zastosowania technologii E Ink. Ogromną wadą jest akumulator — zapowiadane przez producenta cztery dni to i tak mniej niż u innych, ale eClicto nie wytrzymuje nawet tego. Przygotujcie się na doładowania co dwa dni. Na szczęście w komplecie jest ładowarka USB, a czytnik można zasilić również z portu komputera. Co jeszcze „na minus”? Brak dotykowego ekranu i brak jakiegokolwiek łącza bezprzewodowego (mogłoby być WiFi, a jeszcze lepiej GSM). Niestety rozczarowuje 100 tytułów dodawanych do czytnika. Spora ich część pochodzi z darmowych zasobów dostępnych w Internecie. Czyli — chwyt marketingowy.

Nieco utrudnia obsługę fakt, że książki gromadzone są w czytniku w trzech miejscach — w katalogu „Moje książki”, do którego trafiają zakupy ze sklepu internetowego, „Dokumenty”, gdzie znajduje się większość dodanych fabrycznie 100 tytułów, oraz na „Karcie pamięci” — oczywiście jeżeli nagraliśmy na kartę własne e-booki.
Najbardziej irytująca jest jednak powolna praca urządzenia. Uruchomienie czytnika, otwieranie książek trwa po kilkanaście — kilkadziesiąt sekund. Widocznie nie miałem szczęścia, bo mój czytnik zawieszał się praktycznie codziennie (kiedy to pisze, eClicto właśnie się zawiesił). Nie udało mi się skorzystać z dobrodziejstw księgarni eClicto — mimo zmian konfiguracji Windows i wykorzystania różnych adresów mejlowych do rejestracji, księgarnia nie dawała się przekonać, że jestem nowym użytkownikiem. Oczywiście program obsługujący czytnik i księgarnię działa tylko z Windows.
Tu mała poprawka: w relacji z oficjalnej premiery czytnika napisałem, że Kolporter nie planuje na razie wprowadzenia wersji na systemy inne niż Windows. Najwyraźniej źle usłyszałem. Oficjalne stanowisko Kolportera w tej sprawie brzmi:
Trwają prace nad dostosowaniem eClicto do systemów Mac OS i Linux. — Dokładny termin, w jakim użytkownicy systemów Mac OS i Linux będą mogli korzystać z naszej księgarni i czytnika e-booków zostanie określony w ciągu dni – mówi Maciej Topolski, rzecznik prasowy Grupy Kapitałowej Kolporter. – Użytkownicy, którzy już kupili eClicto otrzymają w przyszłym roku bezpłatne aktualizacje oprogramowania, które opracowujemy wykorzystując ich sugestie publikowane w Internecie, m.in. na naszym blogu i przekazywane nam za pośrednictwem infolinii.

A zalety? Najważniejsza jest taka, że… czytnik jest. Do kupienia za złotówki w dużej firmie, z gwarancją i zapleczem w postaci księgarni z polskimi tytułami (mam nadzieję, że moje problemy z zakupem są odosobnione). Czytnik bez najmniejszego problemu radzi sobie z polskimi znakami (zarówno Sony jak i Onyx miały z tym kłopoty). Zaletami są rozsądne i logiczne menu oraz przycisku obsługi na obudowie powiązane z najczęściej używanymi funkcjami (np. powiększenie czcionki) oraz małe wymiary urządzenia — mieści się do kieszeni marynarki.

Kupować? Kolporter uczciwie przyznaje, że to program pilotażowy. Z moich doświadczeń z eClicto wynika, że oprogramowanie jest jeszcze niedopracowane, a sam czytnik ewidentnie należy do tych tańszych. Podejrzewam, że jeśli okaże się, iż rynek jest takimi urządzeniami zainteresowany, Kolporter szybko pokaże nowocześniejszy czytnik z lepszym (mniej frustrującym użytkownika) oprogramowaniem. Czego im życzę. Bo ta piątka jest tak naprawdę za odwagę.

Google chce pokonać Microsoft na własnym boisku. System operacyjny Chrome OS ma zdetronizować Windows. Nie jestem fanem Microsoftu, a w szczególności Okienek, ale gdy słyszę o konkurencji dla Microsoftu od razu przychodzą mi na myśl autorzy różnych odmian Linuksa. I Apple. I Oracle. I Sun. Oraz tuziny mniejszych i większych firm oferujących produkt lepszy, niż Windows, pakiet Office i co tam jeszcze Microsoft produkuje. Wszyscy starają się podgryzać największego. I nikt — na razie — nie dał rady.
Na pierwszy rzut oka system operacyjny Google ma pewne zalety — mocna marka, bardzo dobre skojarzenie z Internetem, poparcie producentów sprzętu (Acer, Asus, HP, Lenovo). Do tego Chrome OS ma być darmowy, co sprawi, że netbooki będą mogły być jeszcze tańsze.
Zdaję sobie sprawę, że być może będę musiał za rok odszczekiwać to, co tu piszę, ale nie wierzę, aby system Google miał rzeczywiście zagrozić flagowemu produktowi Microsoftu. Dlaczego? Proszę bardzo:

Wersja krótka:
1. Bo to nie będzie Windows.

Wersja długa:
1. Bo Google praktycznie nie ma doświadczenia w konstruowaniu skomplikowanego oprogramowania. System Android na telefony komórkowe to na razie rynkowa klęska.
2. Bo nie będzie specjalizowanych programów dostępnych obecnie tylko pod Windows. A to oznacza, że i tak firmy i użytkownicy indywidualni będą musieli mieć zwykłego peceta z Okienkami.
3. Bo Google skupia się tylko na rynku netbooków. A stanowiły one mniej niż jedną dziesiątą całego rynku komputerów w 2008 roku.
4. Bo są już darmowe wersje Linuksa przystosowane do netbooków. I co? I nic. Lepiej sprzedają się netbooki z przestarzałym Windows XP.
5. Bo zanim Google Chrome OS trafi na rynek (w 2010 roku) dostępny będzie system Windows 7. W wersji specjalnie dla netbooków.
6. Bo trudno przekonać kogokolwiek do przechowywania prywatnych (naprawdę prywatnych) dokumentów w „sieciowej chmurze”. O dokumentach firmowych nawet nie wspominam.
7. Bo nie będzie na to gier (patrz punkt 2).
8. Bo Google ma problemy z zachowaniem prawa do prywatności użytkowników swoich usług.
9. Bo nie wiadomo, czy dokumenty tworzone w nowym systemie nie staną się jeszcze doskonalszą podstawą do wysyłania reklam, tak jak ma to miejsce w przypadku poczty Gmail (patrz punkt 8).
10. Bo jedynym naprawdę udanym produktem Google pozostaje wyszukiwarka. Ani Android, ani Google Docs, ani tym bardziej przeglądarka Chrome nie zdobyły większej popularności. (Słyszeliście o Google Lively? Jeśli nie, to nie ma się czym przejmować. Nikt nie słyszał.)