Igor Janke

Prawo i Sprawiedliwość odmówiło udziału w przedwyborczych debatach sześciu partii. Ktoś może powiedzieć, że to sprytne zagranie. Bo bez polityków PiS debaty nie będą pełne, bo wszyscy będą mówić o PiS i czekać na to właściwe spotkanie pomiędzy Donaldem Tuskiem a Jarosławem Kaczyńskim.

Ale to bardzo ryzykowna zagrywka. Przede wszystkim dlatego, że podważa argument o tym, iż partia Jarosława Kaczyńskiego jest gorzej traktowane przez media. Argument, który przecież jest prawdziwy.

Jak tu jednak mówić o tym, że media źle traktują PiS, kiedy samo PiS odmawia udziału w dyskusjach? Teraz każdą uwagę na temat braku równowagi w mediach przeciwnicy PiS będą łatwo mogli zbić odpowiedzią: oni sami nie chcą być w mediach obecni.

Debaty przedstawicieli głównych sił politycznych na neutralnym gruncie i równych zasadach są solą kampanii wyborczej. Najbardziej uczciwą wobec wyborców próbą przekonania ich do własnych poglądów i argumentów. Wyborcy zasługują na to, by móc wysłuchać przedstawicieli wszystkich ugrupowań. Zasługują, by móc wysłuchać argumentów, a nie tylko grepsów z telewizyjnych spotów.

Podczas kampanii wyborczej normalne jest, że partie stosują rozmaite tricki. Ale używając ich nie można przesadzić. Tym razem PiS przesadził. To prawda, że świat polskiej polityki przedstawiany jest na co dzień w mediach elektronicznych w sposób wykrzywiony, daleki od rzeczywistości. Ale PiS, odmawiając debaty na równych prawach z innymi partiami, nie spowoduje, że sytuacja się zmieni. Wręcz przeciwnie.

Polacy zasługują na więcej – mówi Jarosław Kaczyński. Tak, zasługują między innymi na lepsze, bardziej zrównoważone media. Ale zasługują również na normalne przedwyborcze debaty z udziałem polityków wszystkich czołowych ugrupowań.

A skoro — niezależnie od tego, czy nam się to podoba, czy nie — polską politykę zdominowały dwa ugrupowania, to Polacy zasługują także na wysłuchanie poważnej debaty liderów dwóch głównych partii.

Autorski przegląd prasy

W „Gazecie Wyborczej” Witold Gadomski pisze o czarnych chmurach nad gospodarką i o tym, jak kryzys działa na polityków w różnych krajów. Zauważa, że na niektórych podziałał jak kubeł zimnej wody. „Wiele rządów europejskich zapowiedziało reformy budżetowe i przeprowadza je, nie zważając na protesty” – pisze. „Do reform wezwał nawet prezydent Włoch, kraju, w którym przez lata nikt się nie przejmował stanem budżetu. Prezydent Giorgio Napolitano zaapelował też do opozycji, by współpracowała w tej dziedzinie z rządem. Rząd Silvio Berlusconiego nie czekał długo z odpowiedzią. W ubiegły piątek przyjął plan nadzwyczajnych cięć budżetowych na lata 2012-13 w wysokości 45,5 mld euro i obłożył specjalnym podatkiem dochody wyższe niż 90 tys. euro rocznie. Dzięki temu Włochy mają nadzieję „uciec od gilotyny” – za wszelką cenę nie chcą dołączyć do Grecji, Portugalii i Irlandii, którym od roku nikt nie chce pożyczać pieniędzy, chyba że na wysoki procent” – tłumaczy komentator „Wyborczej”.

Reformy zapowiadają i inni przywódcy. A w Polsce? Czy rząd podejmie jakieś ważne decyzje przed wyborami? Czy Sejm (a wiec i opozycja) zdecyduje się na przepchnięcie trudnych ustaw? „Jedno jest pewne – nie uchwali pakietu reform. Rząd boi się, że słowo „reformy” zrazi wyborców, a opozycja przez „reformy” rozumie rozdawanie przywilejów i zwiększanie wydatków państwa, a tym samym długu. Poprzednia fala kryzysu Polskę ominęła, ale to nie znaczy, że jesteśmy na kryzys odporni”. Nie jesteśmy odporni na choroby i nie będziemy, jeśli nie będziemy się przed nimi zabezpieczać.

Ale nic na to nie wskazuje. Gadomski liczy, że politycy zrozumieją, iż jeśli nic nie zrobimy, wszyscy razem możemy zatonąć: „Nie apeluję do polityków o rozsądek, bo to czcze gadanie. Apeluję do instynktu samozachowawczego klasy politycznej. Bez naprawy finansów publicznych, bez reform, które pozwolą gospodarce rosnąć szybciej, problemy gospodarcze, społeczne i polityczne będą narastać, a rządzenie Polską stanie się zajęciem wysokiego ryzyka. Walczcie ze sobą o władzę, ale najpierw zróbcie to, co do was należy, bo w przeciwnym wypadku możecie już nie mieć o co walczyć”.

Ja też przyłączam się do apelu publicysty „Gazety”. Tyle, że nie wierze, iż politycy go posłuchają.

Sejmowa komisja naciskowa po ponad 170 posiedzeniach uznała, że nielegalnych nacisków za czasów rządu Prawa i Sprawiedliwości jednak nie było.

Przyznał to stojący na jej czele polityk Platformy Obywatelskiej, były minister sprawiedliwości Andrzej Czuma.

Po pierwsze należy więc wyrazić szacunek Czumie, posłowi Platformy Obywatelskiej, że w dzisiejszej Polsce, w której przeciwnik polityczny zawsze jest winny wszystkiemu, był w stanie przyznać, że w tym przypadku dowodów winy nie ma.

Po drugie, warto byłoby posłuchać, co teraz powiedzą wszyscy ci politycy i komentatorzy, którzy przedstawiali rządy Jarosława Kaczyńskiego jako reżim zajmujący się przede wszystkim nękaniem obywateli, zakładaniem podsłuchów, łamaniem zasad demokracji i wywieraniem nacisków na wszystko, co się da.

I po trzecie należałoby zapytać zwolenników idei „taniego państwa”, ile kosztowały nas prace tej komisji, która sama ustaliła, że nie była potrzebna.

Rządy PiS można było za wiele rzeczy krytykować, ale dziś okazuje się, że atak, który na nie przypuszczono, był bardzo mocno przesadzony. Usilne próby udowodnienia rozmaitych przestępstw tamtej ekipy spełzły jak dotąd na niczym. Nie było masowo zakładanych nielegalnych podsłuchów, nie było nielegalnych nacisków na prokuraturę i inne państwowe służby, nie było działań sprzecznych z regułami demokracji.

Można różnie oceniać politykę gospodarczą czy zagraniczną rządu PiS, ale zarzuty o nielegalne i antydemokratyczne działania okazały się totalną bzdurą. Wszyscy, którzy uczestniczyli w politycznych nagonkach w latach, gdy u władzy byli bracia Kaczyńscy, powinni teraz mocno uderzyć się w pierś. I z równym zapałem zacząć śledzić działania obecnej ekipy.

Autorski przegląd prasy

Leopold Unger w „Gazecie Wyborczej” pisze dziś o kompromitacji niemieckiego jury, które przyznało nagrodę „Kwadrygi” premierowi Rosji. Przypomnę, że ta prestiżowa nagroda przyznawana jest wybitnym osobistościom ze świata polityki i kultury, które mogą „służyć za wzór” i „wyznaczają kierunek na przyszłość”. Jury po masowej krytyce musiało wycofać się z ze swej decyzji. Ale jednak najpierw ta decyzja zapadła.

Pisze Unger: „Wytypowanie Putina do tej nagrody można bowiem tłumaczyć na wiele sposobów, ale na pewno czytając uzasadnienie zredagowane przez 19 wybitnych jurorów widać w nim brak wyobraźni, głupota, lizusostwo i korupcję (polityczną, nie finansową) z prawdopodobnie Gerhardem Schröderem, byłym kanclerzem a dziś urzędnikiem Putina w roli być może nawet głównej. Konkluzja: nagroda «Kwadrygi» powinna zniknąć, a dotychczasowi laureaci – jak zagroził jej zdobywca Vaclav Havel – oddać insygnia”.

Na szczęście na kuriozalną decyzję jury zareagowali i byli laureaci, z których niektórzy, np. Vaclav Havel, postanowili oddać nagrodę oraz opinia publiczna, która – jak pisze Unger – „uznała, że wyróżnienie Putina, pogromcy Czeczenów, dusiciela wolnego słowa i opozycji nie tylko dyskredytuje nagrodę, ale kompromituje samego Putina. Nagroda zaś powinna była raczej wyróżnić zamordowaną Annę Politkowską, ikonę praw człowieka w Rosji. I co gorsze mimo wymazywania z prasy samej informacji (jest przecież Internet), «wędrująca Kwadryga» ośmiesza premiera w oczach rosyjskiej opinii publicznej”.

Publicysta „Gazety” ma nadzieję, że jury w tym składzie poda się do dymisji. I dodaje: „Nagroda nie zawsze nagradza zasługi. Czasem uczestniczy w ukrywaniu zbrodni”.

Ta historia pokazuje jak bardzo zidiociała albo skorumpowana (tak, tak, skorumpowana) jest część niemieckich i nie tylko niemieckich elit. Bo jury nagrody nie jest jakimś szczególnym wyjątkiem. Wielu zachodnich intelektualistów, tak w latach 50. było zafascynowanych Związkiem Sowieckim, tak  teraz jest zafascynowanych tym silnym, zdrowym, pełnym energii byłym kagiebistą, który „cywilizuje” Rosję.

Na szczęście są też w Niemczech inne elity i inni intelektualiści. I Bogu dzięki, że zareagowali.

Trudno jest przeglądać prasę w tych dniach. Przyznam, staram się jej nie czytać, bo co zobaczę tytuł, co przeczytam myśl autora, co włączę radio, czy spojrzę na portal internetowy, rzucam się do klawiatury, bo ogniście odpowiedzieć.

Po czym się wycofuję, bo wiem, że jeśli napiszę co myślę, będzie jeszcze ostrzej, na co pojawi się jeszcze bardziej ostra podpowiedzieć. Takiego natężenia jadu w mediach nie było nawet w kampaniach wyborczych, kiedy toczono regularną wojnę przeciwko jednej partii.

A dziś mam zrobić przegląd prasy. Postanowiłem więc podjąć się heroicznej próby znalezienia w mediach, z którymi nie jest mi blisko, czegoś, z czym się zgadzam.

Okazało się to możliwe, i by było perwersyjnie – jest to tekst Adama Michnika. Mógłbym się pod nim spokojnie podpisać. Michnik pisze list do Andrzeja Poczobuta, korespondenta „Gazety Wyborczej” w Mińsku, który jest więziony przez białoruski reżim.

„Aleksander Łukaszenka, decydując się na uwięzienie Ciebie i innych białoruskich demokratów, przynosi Wam chwałę, a sobie hańbę. Jesteście teraz postawieni obok gigantów naszych czasów: Mandeli i Havla, Sołżenicyna i Kuronia. Wszyscy oni przeszli przez piekło więziennej dyktatury i wszyscy doczekali końca łajdackich reżimów, które pozbawiały ich wolności.

Przekonany jestem, Andrzeju, że po każdej nocy, nawet najdłuższej, nadchodzi świt. Prędzej czy później – wierzę, że prędzej niż później – nadejdzie on i dla Ciebie, dla Was wszystkich, więźniów politycznych reżimu Łukaszenki. Wyjdziecie w godności i dumie na jasne słońce wolności. Po Waszych oprawcach nikt nigdy nie zapłacze, chyba że z radości. Tego życzą Tobie i Twoim przyjaciołom polscy demokraci.”

Ja też tego życzę Andrzejowi Poczobutowi. I wspieram „Wyborczą” i jej naczelnego w kampanii na rzecz jego uwolnienia. W sprawie Białorusi mamy takie same zdanie.