Porzucisz pracę? Nie spłacisz pożyczki? Pracodawca zagrozi szybkim ściągnięciem długu
– Tam, gdzie są pieniądze, pojawiają się pokusy. Nie dziwię się pracodawcom, że chcą się zabezpieczyć. Weksel dobrze się do tego nadaje, bo kojarzy się ludziom z nieuchronnością i ograniczoną możliwością obrony – mówi Lech Obara, radca prawny.
Standardem w firmach staje się żądanie od handlowców czy magazynierów podpisania weksla. Coraz częściej dzieje się tak również przy innych okazjach – na przykład szkoleń dla podwładnych, pożyczek z firmowej kasy, nieuzasadnionego odejścia z firmy, a nawet udzielenia pomocy na przeprowadzkę do oddziału w innym mieście.
„5 tysięcy zł chce wpisać na wekslu pracodawca, którego pracownik odejdzie z firmy z dnia na dzień”
Dlaczego weksel? Bo to papier wartościowy, dzięki któremu firma może szybko otrzymać określoną sumę. Na przykład bez wielkich problemów ściągnie w ten sposób kwotę pozostałą do zapłaty osobie, która zwolniła się z pracy, a nie spłaciła firmowej pożyczki.
– Przy przyjmowaniu do pracy szef zażądał ode mnie podpisania weksla in blanco. Powiedział, że w razie odejścia z firmy z dnia na dzień czeka mnie 5000 zł kary. Jeśli nie zapłacę, ściągnie to z weksla – mówi nasz czytelnik.
Z kolei na forum handlowców kandydat na przedstawiciela handlowego pisze, że zaproponowano mu pracę na cały etat, ale w zamian zażądano weksla jako zabezpieczenia narzędzi pracy (m.in. samochodu, komórki, laptopa).
Czy takie działania są legalne?
– Praktycznie wszystkie sytuacje, w których firma wykłada pieniądze, mogą być pretekstem do żądania od pracownika zabezpieczenia w postaci weksla – mówi Marcin Wojewódka, radca prawny. Jednocześnie szef nie ma prawa zwolnić za odmowę podpisania weksla.
– Jeżeli pracownik nie ma zamiaru uchylać się od wykonania umowy, a deklaracja wekslowa jest jasna i precyzyjna, nie ma powodów do obaw – uspokaja adwokat Bartłomiej Raczkowski. – Trzeba jednak być ostrożnym: przede wszystkim dokładnie sprawdzić, kiedy weksel może zostać zrealizowany (dla weksla in blanco określa to dołączona deklaracja wekslowa).
– Weksel stosuje wiele firm, tyle że nie chcą się do tego przyznawać, bo to działanie kontrowersyjne, chociaż legalne. Najczęściej nie egzekwują praw z weksla – stosują je po to, by załoga bardziej dbała o powierzony majątek – mówi Witold Polkowski z Konfederacji Pracodawców Polskich. Dlatego w sądach pracy jest niewiele spraw o nadanie wekslowi tytułu wykonalności – np. w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Południe jest ich kilka rocznie.
Tomasz Zalewski
To jest bezprawie, na które pracownik nie ma „siły” bo go parszywy prywaciarz wyrziuci ! Trzeba to prawnie uregulowac i zabronic taki8ch praktyk !
1. Skandal, a jak się ma do tego ryzyko biznesowe? Firma nie DAJE pracy on ją KUPUJE, zazwycaj o wiele taniej niż powinna zapłacić.
2. To tylko pierwszy krok, później firmy zaczną przywiązywać ludzi łańcuchami do biurek…
Ech szkoda gadać, bo mamona wielu juz firmom i pracownikom mózg wyjadła.
Tak się rozpoczyna niewolnictwo XXI w. Ja rozumiem pracodawców, ponieważ obecne warunki prowadzenia działalności gospodarczej są zaprzeczeniem wolnorynkowych idei. Sam jestem przedsiębiorcą, ale weksel to przesada. Oznacza to że doszliśmy do punktu, w którym pracownik staje się wrogiem.
Z komentarzy wynika, że stosowanie weksla to jakaś zbrodnia. Niewielu się zastanawia nad tym, że przyczyną umożliwiającą wykorzystanie weksla jest zaistnienie określonej szkody, roszczenia, a te winien wykazać potencjalny pracodawca. Weksel nie jest rozwiązaniem, które pojawiło się wczoraj i nagle, działa od średniowiecza, w Polsce nadal całkiem dobrze sprawdza się przedwojenne Prawo wekslowe, trzeba tylko wiedzieć i rozumieć o co w tym wszystkim chodzi. Weksel nie stwarza jakiegoś dodatkowego wyimaginowanego roszczenia, tylko skraca drogę do wyegzekwowania roszczenia, które winno istnieć. Jeśli ktoś chce się dobrze zabezpieczyć przed niezgodnym z prawem wykorzystaniem weksla, to winien dobrze sprawdzić warunki, wg których remitent weksla może go wykorzystać, a szczegóły w tym zakresie określa zazwyczaj porozumienie wekslowe.
Prawo pracy odsyła w przypadkach nieuregulowanych do zasad prawa cywilnego, a tam weksle i ich stosowanie są normalną praktyką. Nie rozumiem, dlaczego i w tej części Prawo pracy miałoby w jakiś dziwny sposób być wyjątkowe i Prawa wekslowego nie stosować (sugestia Ewy) (?). W takim razie Prawo pracy i tak mocno komunistyczne wróciło by „do korzeni” (lata 70-te).
@ Michał.
Widac , ze pojecia nie masz o wekslu. Zobowiazane z weksla jest abstrakcyjne tzn. nie odnosi sie do stanu faktycznego , czyli jak to piszesz „zaistnienia określonej szkody, roszczenia”.
Roszczenie wynika wprost z weksla.
Ale tak wogole to spoko. Weksel wcale nie jest taki straszny. Mozna sie przed nim obronic. Roszczenia z weksla też sie przedawniają.
Henio @
Jeśli nie masz „causy” do weksla, a go wykorzystujesz, to jest to zwykłe wyłudzenie, bezpodstawne wzbogacenie czy inne przysporzenie majątkowe oderwane od stanu prawnego/ faktycznego. Owszem, zobowiązanie jest abstrakcyjne, ale spróbuj je „abstrakcyjnie” wykorzystać, czyli w oderwaniu od tejże causy. Nie pisz ludziom takich dziwnych rzeczy.
Heniu – mogą tutaj czytać posty aplikanci, nie wciskaj im kitu. W procesie z weksla, czyli najczęściej w postępowaniu nakazowym, można się bronić zarzutami ze stosunku podstawowego. Bardzo ważne są zapisy tzw. deklaracji wekslowej.
@ Plosiak and @ Michal
Panowie, dziekuje. O to mi właśnie chodziło. To znaczy aby „oswoic” temat weksla.
Niestety 50 letnia komunistyczna przerwa w normalnym rozwoju gospodarczym Polski spowodowała, że samo obce słowo „weksel” przeraża zwykłych zjadaczy chleba.
Zachęcam blogerów do podania kolejnych PRAKTYCZNYCH informacji jak można obronić się przed „wekslem” lub jak jeszcze inaczej mozna wykorzystać to „medium”
Jak Leper w swojej partii zastosował weksle wobe członków, to media zrobiły z tego wielką aferę.
Gdy praktyka wekslowa jest wobec przeciętnego Kowalskiego – pracownika, to wszystko okazuje się zgodne z prawem itd.
Media nie są obiektywne.
@obywatel
a pamiętasz czego tak naprawdę dotyczył finalny wydźwięk afery wekslowej w samoobronie?
PODATKÓW
… zapytanie do znających prawo podatkowe:
czy ten weksel nie będzie przypadkowo opodatkowany jako dochód/przychód/… ?
czy pracodawcy przypadkiem sami na siebie nie kręcą bicza?
drodzy inspektorzy skarbowi – do dzieła kooperując z ZZ i PIP
LOL?
Weksel in blanco pod przymusem? Normalnie winien isc do kosza a firma wystawic duzy czek do skarbowki. Mozna weksel odmowic? Nie ma wiec sprawy
droga Rzepo, po co te bzdury? Co na to prawo pracy? Trzeba najpierw zejsc z drzew ktore uginaja sie pod fachowcami z poreczenia od roznych poreczen.
Debata smiesznie powazna, kto wiecej wie o wekslach, przekretach, i umowach „nie do ruszenia” . Kwiat praworzadnego narodu.
Powszechnie funkcjonuje mit weksla, że taki straszny i taki skuteczny. Jeżeli dobrze sformułuje się deklarację wekslową, wprowadzi dodatkowo np zakaz indosu to weksel straszny nie jest, pod warunkiem, że pracownik swoim zachowaniem nie da podstawy do jego wypełnienia.
Co do skuteczności weksla – prowadzi on tylko do skrócenia i uproszczenia postępowania sądowego z punktu widzenia wierzyciela. Staje się tylko świstkiem papieru, jeżeli dłużnik jest i tak niewypłacalny. Dlatego są skuteczniejsze metody zabezpieczania roszczeń.
Tak na marginesie to czy weksel in blanco to już jest weksel?
Moim zdaniem żądanie podpisania weksla przez pracownika dla zabezpieczenia roszczeń pracodawcy może być uznane za próbę obejścia norm prawa pracy o charakterze ochronnym. Uproszczona procedura dochodzenia roszczeń pracodawcy bez udziału pracownika z pominięciem procedur dotyczących stosunków pracy w sposób drastyczny pogarsza pozycję pracownika.
Rzeczywiście 50 lat bez weksla pozwoliło zapomnieć o jego obiegowej funkcji (zastępowały pieniądze!) i wynikających stąd przywileach dla wierzycieli wekslowych.
Henio @ @ Michał.
Do zaciągnięcia zobowiązania z wekslu nie potrzeba ani „cause” ani stosunku podstawowego, ponieważ zobowiązanie z wekslu jest abstrakcyjne, a dochodzenie roszczenia z wekslu nie stanowi o żadnym wyłudzeniu itp. skoro to jest zobowiązanie cywilne prawnie dopuszczalne.
Wypowiadający się w treści artykułu zdają się zapominać o kilku istotnych cechach stosunku pracy, które sumarycznie powodują, że nieważne jest ustanowienie odpowiedzialności odszkodowawczej pracownika z tytułu rozwiązania przez niego stosunku pracy na podstawie wekslu. Godzi to bowiem w zasadę wolności pracy ( i wolności rozwiązania stosunku pracy), oraz regulacje Kodeksu Pracy o roszczeniach odszkodowawczych w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy. W tym stanie zabezpieczenie wekslowe takich roszczeń jest nieważne, co wynika z samych zapisów Kodeksu Pracy.
Andrzej @
A któż normalny wystawia weksel bez causy- przyczyny- ot tak sobie? Jasne, że można tak wystawić weksel, tylko niby po co? Weksel w normalnej sytuacji nie pojawia się w obrocie bez przyczyny.
Zapisy z Kodeksu pracy o nieważności roszczeń wekslowych? – o tu polemizowałbym, ustawodawca nie ograniczył ważności takich zobowiązań, zaś stosowanie weksli jako sposobu zabezpieczenia roszczenia podstawowego i w tej materii jest dopuszczalne.
Z OSN lata 80 te wyraźnie wynika, że dla powstania zobowiązania wekslowego potrzeba przyczyny bo to jest ogólna zasada prawa cywilnego. Podobnie w latach 70 tych zapadło OSN o dopuszczalności zabezpieczenia zobowiązań wynikających ze stosunku pracy wekslem.
Moim zdaniem obecna zmiana funkcji weksla z obiegowej na zabezpieczającą karze zupełnie inaczej spojrzeć na przywileje w dochodzeniu roszczeń wekslowych. W przypadku papieru wartościowego, będącego w obrocie giełdowym, bezpieczeństwo obrotu wymagało przyjęcia fikcji prawnej o zobowiązaniu abstrakcyjnym. Wekslem posługiwali się kupcy a więc osoby dobrze zorientowane w zawiłościach obrotu wekslowego. Ryzyko puszczenia w obieg weksla nienależycie wypełnionego jest zbyt duże aby narażać na straty pracownika.