Wywiad środowiskowy jest konieczny

Świadczeniem pieniężnym z pomocy społecznej jest m.in. wynagrodzenie należne opiekunowi prawnemu z tytułu sprawowania opieki. Przyznaje je sąd, ale wypłaca gmina.

Jak wynika z art. 162 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej: k.r.o.), za sprawowanie opieki sąd może przyznać opiekunowi prawnemu wynagrodzenie. Może mieć ono charakter okresowy albo jednorazowy.

W tej drugiej sytuacji wypłata następuje w dniu ustania opieki lub w dniu, w którym opiekun został zwolniony z obowiązku jej wykonywania. Pamiętać także należy, że wynagrodzenie, o którym mowa w omawianym przepisie, nie jest przyznawane z urzędu, lecz na żądanie zgłoszone przez opiekuna.

Nie zawsze trzeba przyznać

§ 2 omawianego przepisu przewiduje sytuacje, w których wynagrodzenia się nie przyznaje.

Ma to miejsce wówczas, gdy nakład pracy opiekuna jest nieznaczny lub gdy sprawowanie opieki jest związane z pełnieniem funkcji rodziny zastępczej (rodzinom zastępczym przysługują świadczenia wypłacane na podstawie ustawy o pomocy społecznej). Wynagrodzenie nie zostanie przyznane również w sytuacji, w której sprawowanie opieki czyni zadość zasadom współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 162 § 3 k.r.o. wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona. Jednak w sytuacji, gdy osoba ta nie ma odpowiednich dochodów ani majątku, wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy publicznej.

Prawie 350 zł miesięcznie

Przepisy kodeksu rodzinnego nie określają natomiast wysokości wynagrodzenia należnego opiekunowi prawnemu. Ograniczają się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że ma być ono stosowne.

Więcej wskazówek dotyczących zasad ustalania wysokości wynagrodzenia zawiera art. 53a ustawy o pomocy społecznej.

Stanowi on co prawda, że jest ono wypłacane w wysokości ustalonej przez sąd, ale jednocześnie zastrzega, że świadczenie to obliczone w stosunku miesięcznym nie może przekraczać 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia.

Zgodnie z ostatnim komunikatem prezesa GUS w tej sprawie z 19 stycznia 2010 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku wynosiło w grudniu 2009 r. 3648,60 zł. Miesięczna wysokość wynagrodzenia wypłacana opiekunowi prawnemu nie może zatem przekraczać obecnie kwoty równej 364,86 zł.

Wyrok sądu to za mało

Wypłata przez gminy wynagrodzenia opiekunowi prawnemu jest sytuacją wyjątkową. Jednak w takich sytuacjach świadczenie to jest zaliczane do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Dlatego też gminy w związku z ich wypłacaniem muszą podjąć określone czynności.

Mimo że świadczenie to jest przyznawane przez sąd, gminy są zobowiązane przeprowadzić w tej sprawie postępowanie. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zwalnia bowiem właściwych organów od odstąpienia od przeprowadzenia tych czynności.

Przede wszystkim należy w tej sprawie wydać decyzję administracyjną, jak bowiem wynika z art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznanie świadczeń z pomocy społecznej – a więc i wynagrodzenia dla opiekuna prawnego – następuje w formie decyzji administracyjnej. Jedyne wyjątki od tej zasady określone zostały w ust. 2 tego artykułu.

Wynika z niego, że bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej można przyznać jedynie świadczenia: interwencji kryzysowej, pracy socjalnej, poradnictwa, uczestnictwa w zajęciach klubu samopomocy, a także skierowanie do całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej i bilet kredytowy.

Ponadto mająca wypłacać przyznane przez sąd wynagrodzenie gmina nie może również zrezygnować z konieczności przeprowadzenia przed wydaniem decyzji administracyjnej w tej sprawie wywiadu środowiskowego, którego celem jest zbadanie sytuacji dochodowej, majątkowej i rodzinnej opiekuna.

Jak bowiem wynika z art. 106 ust. 4 ustawy, jedynie wydanie decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców nie wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Zadanie zlecone gminom

Wypłacanie wynagrodzeń za sprawowanie opieki nie jest zadaniem własnym gmin. Jest to zadanie z zakresu administracji rządowej, które na mocy art. 18 ust. 1 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej zostało zlecone tym jednostkom samorządu terytorialnego.

W konsekwencji środki na jego realizację powinny zostać gminom zapewnione w formie dotacji udzielanej z budżetu centralnego (art. 18 ust. 2). Koszty obsługi tego zadania nie mogą przekroczyć 1,5 proc. dotacji przekazanej gminom na wypłatę wynagrodzeń.

Michał Cyrankiewicz

Rzeczpospolita

  • Print
  • Facebook
  • Twitter
  • Wykop

(2) Komentarzy do “Wywiad środowiskowy jest konieczny”

    -
  1. Ania pisze:

    Czy do takiego wywiadu potrzebne są zaświadczenia o dochodach? przecież nie bierze się pod uwagę kryterium dochodowego ani przyczyn przyznania. Do czego więc potrzebny jest dochód opiekuna prawnego i jego rodziny? Proszę o pomoc>

    Dobre 0

  2. marzena pisze:

    w moim przypadku mops żądał wynagrodzeń o zarobkach moich i męża.
    Ja za to mam inne pytanie: czekam na wynagrodzenie już rok. w maju 2010r złożyłam wniosek w sądzie, jedna z spraw się nie obyła gdyż sędzia nie raczył przyjechać do pracy, po uzyskaniu wyroku złożyłam wniosek w mops, który przeprowadził wywiad- napisał pismo do urzędu wojewódzkiego o wypłatę środków na ten cel- upłynęły 3 miesiące po czym teraz słyszę że przed wypłatą pieniędzy odbędzie się rada miasta na której ta wypłata zostanie ujęta w budżecie mops na 2011r. Po co? czy to w ogóle jest konieczne?

    Dobre 0

Dodaj komentarz

Dodanie komentarza oznacza akceptację REGULAMINU blog.rp.pl. Komentarze nie spełniające zasad zawartych w regulaminie - nie będą publikowane. Więcej informacji można znaleźć na modblogu modblogu.