Nie sposób ustalić, czy ci, którzy nie zdali egzaminu radcowskiego, mogą go zdawać powtórnie. Panuje tu niebywały prawny galimatias
Mimo że wciąż się mówi o otwarciu korporacji, co pewien czas prawo powoduje, że jakaś furtka się zamyka – ocenia Marian Falco, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Szczecinie.
Jeszcze do połowy 2006 r. w ustawie o radcach prawnych znajdował się przepis (art. 361 ust. 1), przewidujący, że aplikacja kończy się egzaminem radcowskim, który może być powtórzony w razie niepomyślnego wyniku jeden raz, w terminie ustalonym przez radę okręgowej izby radców prawnych. Zniknęło to jednak całkowicie w tzw. ustawie Gosiewskiego z 30 czerwca 2006 r. nowelizującej m.in. ustawę radcowską.
– Zrobiono wtedy pierwszy błąd, pozbawiając samorząd radcowski wpływu na treść egzaminu radcowskiego – twierdzi Dariusz Śniegocki, dziekan OIRP w Warszawie.
Wywalczony wyjątek
Wspomniany przepis, wprowadzający ministerialne komisje egzaminacyjne, brzmiał po nowelizacji już zupełnie inaczej. A że ustawa nowelizująca zasadniczo zmieniała zasady w trakcie trwających już aplikacji, 21 lipca 2006 r. Sejm uchwalił nowelizację do nowelizującej ustawy. Miała zaledwie jedno, za to ważne zdanie: „Aplikanci adwokaccy, radcowscy i notarialni wpisani na listę aplikantów przed datą wejścia w życie ustawy (nowelizującej) przystępują do egzaminu zawodowego na dotychczasowych zasadach”.
Zagwarantowało to wspomnianej grupie, że jeszcze w 2009 r. będzie zdawać egzamin korporacyjny. A więc że w razie niepowodzenia na egzaminie będzie mogła podejść do niego powtórnie. Stało się to tym cenniejsze, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2006 r. znowelizowany art. 361 ust. 1 został uchylony jako niezgodny z konstytucją. Zniknęła więc podstawa prawna przeprowadzenia takiego egzaminu.
Co czeka aplikantów
– Tegoroczny egzamin będzie ostatnim egzaminem korporacyjnym, który stwarza możliwość egzaminu powtórnego – mówi Zygmunt Baranowski, dziekan OIRP w Opolu.
W Opolu nie jest to problem, ale np. dla OIRP w Warszawie prawdziwą klęską okazał się rok 2006, kiedy na 79 osób zdających egzamin państwowy, organizowany na zasadach Ministerstwa Sprawiedliwości, nie zdało aż 71. W latach 2002 – 2003, 2005 i 2007 zdali wszyscy. W pozostałych latach było to po jedna – trzy osoby na 150 – 230 zdających.
Co jednak czeka tych, którzy do egzaminu radcowskiego będą podchodzić dopiero w następnych latach?
– W obecnej ustawie nie ma żadnego przepisu dotyczącego poprawienia wyniku egzaminu – zwraca uwagę Krzysztof Mering, rzecznik prasowy Krajowej Rady Radców Prawnych. – Jest to jakiś problem.
Problemem mogą się okazać wyroki sądów. Rozpatrując skargę Jacka H., który ukończył aplikację radcowską w 1988 r., na odmowę dopuszczenia go przez OIRP w Łodzi do powtórnego egzaminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przepis, który to regulował, utracił moc wskutek wyroku TK. Uchylenie przez TK jakiegoś przepisu jako niezgodnego z konstytucją nie powoduje przywrócenia jego dotychczasowego brzmienia (sygn. VI SA/Wa 1978/07). NSA potwierdził ten wyrok, oddalając skargę kasacyjną Jacka H. (sygn. II GSK 629/08).
W przygotowywanej obecnie kolejnej nowelizacji ustawy ma być odrębny przepis, regulujący prawne zasady radcowskich egzaminów państwowych. Nie wspomina się jednak o powtórnych. Dziekan Dariusz Śniegocki, którego opinię publikujemy powyżej, uważa jednak, że już obecne przepisy umożliwiają wielokrotne nawet zdawanie egzaminu radcowskiego.
| Opinia: Dariusz Śniegocki, dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie
Moim zdaniem obecne przepisy umożliwiają wielokrotne nawet zdawanie egzaminu radcowskiego, tak jak można wiele razy zdawać na prawo jazdy. Art. 361 ust. 2 przewiduje, że do egzaminu radcowskiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację radcowską i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu. Nie ma innych ograniczeń, np. że egzamin może być powtórzony tylko raz. Nie ma więc powodu, ażeby aplikanta, który spełnia te warunki, nie dopuścić do powtórnego egzaminu. |
Danuta Frey
Możliwość zdawania egzaminu radcowskiego w nieskończoność na pewno przyczyni się do „wysokiego” poziomu merytorycznego osób wykonujących ten zawód.
tak.. szczególnie, że egzamin kosztuje 3.5 tys. zł. Więc jeśli już do czegoś się ta możliwość przyczyni to tylko do „wysokiego” poziomu gotówki w samorządzie.
Nie rozumiem dlaczego ilość egzaminów miałaby być czymkowliek ograniczona. Jak zdałeś to znaczy, że umiesz i nadajesz się do tego zawodu. A czy to ważne za którym razem???
Moim zdaniem, to aplikanci w ogóle nie powini zdawać egzaminu radcowskiego. Zdałeś wszystkie egzaminy na 3,5 – letniej aplikacji to znaczy, że możesz uzyskać wpis na listę radców prawnych.