Piotr Gabryel

Polska funkcjonuje dokładnie tak samo źle jak uczelnie kształcące jej funkcjonariuszy

Ile razy dziennie narzekamy na Polskę niezadowoleni z niej? Nawet jeśli często niezasłużenie, to przecież nie rzadziej – jak najbardziej zasłużenie. A skoro, jeśli faktycznie „takie będą (są) Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie”, czyż przyczyn tego niezadowolenia z biegu naszych polskich spraw nie powinniśmy szukać właśnie w jakości edukacji?

Tylko  dwóm najlepszym polskim szkołom wyższym: uniwersytetom Warszawskiemu i Jagiellońskiemu, udaje się kwalifikować do grona najlepszych uczelni świata, według rankingu przygotowywanego od kilku lat przez zespół naukowców z Uniwersytetu Szanghajskiego. Niestety, nasze uczelnie zajmują w tym prestiżowym zestawieniu miejsca dopiero w czwartej setce, gdy na przykład Uniwersytet Karola w Pradze jest klasyfikowany w trzeciej.

Ale powinniśmy na to patrzeć inaczej: to nie tylko najlepsze polskie uniwersytety niezmiennie, od zawsze tkwią dopiero w czwartej setce uczelni świata. To Polska jest na szarym końcu. I dlatego w naszym kraju powstaje tak mało wynalazków czy – szerzej – dzieł, które znajdowałyby nabywców także w innych częściach świata. Czego, chyląc głowy przed profesurą, z uporem nie chcemy wciąż dostrzec, kontentując się osiągniętym w latach 90. ilościowym postępem w szkolnictwie wyższym.

Ale to niejedyny objaw niskich ocen polskich uczelni. Podobne noty wystawiają im każdego roku zagraniczni studenci, omijając je szerokim łukiem. Z opublikowanych niedawno przez „Rzeczpospolitą” danych wynika, że w roku akademickim 2009/2010 nasz kraj jako miejsce swych studiów wybrało 6 tys. cudzoziemców, gdy niemal czterokrotnie mniejsze pod względem liczby ludności Czechy wybrało 4,6 tys., a podobnej do Czech wielkości Węgry – 2,8 tys. W Polsce jeden uczący się cudzoziemiec przypada na 200 studentów, a w Czechach – na 15.

To po prostu jedna, wielka katastrofa, której prawdziwych przyczyn naprawdę nie da się przysłonić osławionymi wykrętami o „zbyt niskich wydatkach na edukację i szkolnictwo wyższe”. A jeśli nawet będzie się próbowało, to czyż nie jest to tłumaczenie w istocie autokompromitujące? Bo przecież wyboru budżetowych priorytetów rok w rok dokonują w naszym państwie nie krasnoludki, lecz w przeważającej większości absolwenci właśnie polskich uniwersytetów i politechnik. Jak więc zostali przygotowani przez swych nauczycieli akademickich do pełnienia ról społecznych i zawodowych, skoro nie potrafią docenić znaczenia dobrego wykształcenia, którego przecież nie da się zdobyć bez niezbędnie dużych pieniędzy? Otóż zostali przygotowani fatalnie.

Czytaj też na uwazamrze.pl

Jak Komisja Europejska wyegzekwuje kary za nieprzestrzeganie nowych reguł

Właśnie wszedł w życie osławiony sześciopak – zbiór przepisów, które mają uchronić Unię Europejską przed kolejnym kryzysem. Zapisano w nim wiele z gruntu słusznych zasad, którymi powinny się kierować – pod groźbą kar – państwa członkowskie wspólnoty. Na przykład nie powinny przekraczać poziomu 60 proc. długu do PKB i (po trzyletnim okresie przejściowym) nadwyżkę ponad ten poziom zbijać po pięć punktów procentowych rocznie. I to pod finansową sankcją (co najmniej 0,2 PKB) nakładaną przez Komisję Europejską.

Wszystko to razem brzmi pięknie, a nawet dość przekonująco. I, jak to w UE, ma tylko jedną, ale za to zasadniczą wadę: otóż zupełnie nie wiadomo, jak KE miałaby te przepisy egzekwować od niepodległych i suwerennych państw. Będzie wysyłać do ich stolic swoich komisarzy, aby pilnowali wywiązywania się przez parlamenty i rządy z przyjętych zobowiązań? A jeśli tak, to jak ci komisarze będą tego dochodzili? Prośbą czy groźbą? I czy będą potrafili być skuteczniejsi niż do tej pory? Bo przecież w ciągu niewielu lat obowiązywania traktatu z Maastricht jego zapisy naruszono oficjalnie ponad 60 razy. A ile razy nieoficjalnie? Czy eurokomisarze będą torturować parlamentarzystów, aby przyjmowali ustawy niezbędne do wypełnienia zobowiązań, a jeśli im się to uda, to potem będą torturowali obywateli, aby się tym ustawom podporządkowali? A może KE wynajmie kilka dywizji wojska od USA i pośle je jako swój kontyngent – w obronie zagrożonych reform – do szczególnie krnąbrnych krajów Unii? Na czele europejskich wojsk ekspedycyjnych śmiało mogliby – i to osobiście – stanąć przewodniczący KE José Manuel Barroso albo Jerzy Buzek, który wkrótce będzie miał więcej wolnego czasu, bo fotel lidera Parlamentu Europejskiego odstąpi Martinowi Schulzowi.

A gdy już brukselskie wojska dotrą na miejsce, to nałożoną na niesforne, niewypełniające postanowień sześciopaku państwa kontrybucję w wysokości co najmniej 0,2 PKB będą odbierać siłą? I czy – jeśli nie uda się im odzyskać należności w pieniądzach – będą jej dochodzić w naturze? Zaaresztują Grekom Akropol, Włochom – cały Rzym, Francuzom – Luwr i wszystkie winnice, a Niemcom (tak, tak, 83 proc. długu w stosunku do PKB to nie w kij dmuchał!) – Bawarię?

No bo jeśli nie za pomocą komisarzy i nie przy udziale wojska, to jakim cudem KE wyegzekwuje od nieprzestrzegających prawideł sześciopaku państw nałożone przez siebie sankcje? A – jak uczy doświadczenie – nie będą to pojedyncze przypadki.

Czytaj na www.uwazamrze.pl

Po nas choćby potop. Po nas? Niezupełnie. Problem w tym, że akurat ten potop pochłonie także nas

Utopmy się – brzmią dobre rady, słane codziennie niemal z każdego zakątka świata. Tak radzi „wujek dobra rada” Barack Obama i wielu, wielu innych polityków; także ci, po których nigdy byśmy się takich rad nie spodziewali.

Ba, tak radzi także wielu uznanych ekonomistów. Powiadają: zrobiliśmy już tyle niewybaczalnych głupstw, zabrnęliśmy tak daleko, że teraz nie mamy wyboru. Po prostu włączmy maszyny drukarskie i utopmy wszystko oraz wszystkich w morzu drukowanego pieniądza.

Zalejmy papierowym euro każdy zakamarek rynku, każdą rodzinę. A potem niech gilotyna inflacji zrobi swoje. Niech inflacja sięgająca 10, 15 czy 20 proc. przetoczy się przez Europę i odbierze nam część dorobku naszego życia, bo tchórzliwi politycy nie mieli i nie mają odwagi i/lub pomysłu na przeprowadzenie w naszych krajach zmian, które pozwoliłyby uniknąć najgorszego.

Polacy całkiem niedawno – w rezultacie bankructwa PRL – sami cudem wyszli z opresji hiperinflacji. Ten rozdział w najnowszych dziejach naszego państwa dobrze przypomina wydany niedawno przez Narodowy Bank Polski album poświęcony twórczości Andrzeja Heidricha, jednego z najwybitniejszych twórców polskich banknotów. Na kartach dzieła doskonale zobrazowano, jak przyspieszały maszyny drukarskie w odzyskującej niepodległość Polsce, wypuszczając – w pogoni za galopującą inflacją – banknoty o coraz wyższych nominałach: w 1989 r. – 20 tys. zł (Maria Skłodowska-Curie) i 50 tys. zł (Stanisław Staszic), w 1990 r. – 100 tys. zł (Stanisław Moniuszko) i 500 tys. zł (Henryk Sienkiewicz), w 1991 r. – 1 mln zł (Władysław Reymont), a w 1992 r. – 2 mln zł (Ignacy Jan Paderewski). W 1995 r. miał się jeszcze pojawić banknot o nominale 5 mln zł (Józef Piłsudski), ale na szczęście udało się okiełznać inflację i przygotować denominację.

Niestety, mimo tych traumatycznych przeżyć sprzed niecałych dwóch dekad próżno w tej sprawie szukać dowodów zdrowego rozsądku wśród prominentnych Polaków, których głos byłby słyszany nie tylko w naszym kraju. Jak się wydaje, już chyba tylko Niemcy próbują bronić Europę przed współczesnymi barbarzyńcami namawiającymi do uruchomienia maszyn drukarskich i puszczenia ich na pełną moc. Można dodrukować pieniądze, lecz nie da się dodrukować wzrostu gospodarczego – wskazuje Angela Merkel. Ale czy kogoś to jeszcze obchodzi? I jak długo w swym uporze zdoła wytrwać kanclerz Niemiec? W każdym razie tak długo, jak jej się to będzie udawało, będę ją w tej sprawie popierał.

Czytaj na www.uwazamrze.pl

Nowy-stary szef rządu rzucił Polaków na pożarcie biurokracji

Doświadczenie uczy, że jeśli polityk Platformy Obywatelskiej zapowiada, iż czegoś nie zrobi, to wiadomo, że tego nie zrobi, a jeśli mówi, iż coś zrobi, to zapowiada. Przynajmniej tak było w pierwszej kadencji rządu Tuska. Jak będzie w drugiej, przekonamy się niebawem.

Tak się przedstawia najnowsza historia walki z plagą biurokracji. Premier w swych przemówieniach raz za razem zapowiadał radykalną redukcję administracji, po czym przychodziły dane za kolejny rok, z których wynikało, że urzędników nie tylko nie ubyło, ale przybyło.

W ciągu ostatnich dwóch lat politycy koalicji rządzącej regularnie deklarowali, że chcą zmniejszyć liczbę urzędników o 10 proc. Tymczasem wzrosła ona o niemal dwa razy tyle, bo 17 proc. (ponad 70 tys.). Natomiast w ciągu czterech lat rządów ekipy Tuska „wzbogaciliśmy się” o ponad 100 tys. urzędników, co oznacza wzrost wydatków na administrację rzędu 5–6 mld zł rocznie.

Wszystkich urzędników zatrudniamy dziś w Polsce (za własne, płacone przez każdego z nas, podatników, pieniądze) już ponad pół miliona. To dopiero armia, nieprawdaż? No, w każdym razie pięć razy liczniejsza od naszej armii, bo żołnierzy mamy z kolei już mniej niż 100 tys. i chyba cały czas ich ubywa. Na marginesie: wciąż trwa spór, co w pierwszej kadencji szło politykom PO sprawniej – demontaż armii czy rozbudowa armii urzędników.

Legendarną nieskuteczność rządu Platformy  w walce z hydrą biurokracji (choć i pozostałym gabinetom szło to niesporo) miała przełamać ustawa zakładająca zwolnienie 10 proc. pracowników administracji publicznej. Niestety, znów się nie udało. Tym razem na drodze do realizacji zapowiedzi Donalda Tuska stanęło legendarne brakoróbstwo jego rządu. Prezydent Bronisław Komorowski, gdy zauważył wady ustawy, postanowił odesłać ją do Trybunału Konstytucyjnego, a sędziowie podzielili jego obawę, że jest ona sprzeczna m.in. z konstytucyjną zasadą zaufania do państwa.

Koniec końców w projekcie ustawy budżetowej na przyszły rok na utrzymanie administracji przewidziano już niemal 27 mld zł. To tylko niewiele mniej (o 2 mld zł), niż wydajemy na naszą armię. A nowy premier Donald Tusk w swoim godzinnym exposé, podczas którego ścigał się z czasem w wymienianiu budżetowych cięć, postanowił nie powtarzać błędu starego premiera Donalda Tuska, więc na temat oszczędzania na urzędnikach ledwie się zająknął. Jednakże – to fakt! – nie przyznał im też żadnych podwyżek (tak jak żołnierzom i policjantom), a przecież mógł, a my i tak musielibyśmy za nie zapłacić.

Czytaj na www.uwazamrze.pl

Gdzie się podziała zapasowa załoga okrętu MS „Polska”?

Silne państwa to takie, które mają nie tylko silne rządy, ale też mocne gabinety cieni. W silnym państwie strategii koalicji rządzącej zawsze bowiem powinna towarzyszyć alternatywna koncepcja skonstruowana przez opozycję.

Czy w tych kategoriach da się o Polsce powiedzieć, że jest silnym państwem? Z pewnością nie. I Polska nie jest silnym państwem nie tylko dlatego, że miała (i nadal ma?) marny rząd, do niedawna niezdolny nawet do sformułowania pakietu rozwiązań, które należy zrealizować, aby uchronić nasz kraj przed drugą falą kryzysu, a teraz, kiedy zarys takiego planu – w exposé premiera – się pojawił, nie ma cienia gwarancji, że uda mu się go wprowadzić w życie. Polska nie jest silnym państwem także dlatego, że ma marną  opozycję, co jak na dłoni było widać np. w dniu prezentowania programu działania nowego gabinetu przez Donalda Tuska.

Otóż arcyważnemu – choćby ze względu na kryzysowe okoliczności – exposé szefa nowego-starego gabinetu nie towarzyszyło żadne równie ważne antyexposé nowego-starego lidera gabinetu cieni. Jarosław Kaczyński wypadł dość blado, powtarzając zestaw recept, które jego zdaniem miałyby uzdrowić sytuację gospodarczą Polski, choć naprawdę nic nie wskazuje na to, aby akurat te posunięcia mogły to spowodować. Bo przy dobrze znanej (także politykom PiS, mam nadzieję) wielkości długu polskich finansów publicznych ani podatek bankowy, ani uiszczany przez hipermarkety (nie wspominając o tym, że i tak zapłaciliby go przecież klienci banków i hipermarketów), ani żaden inny podatek wyłuskiwany z „głębokich kieszeni” (których siłą rzeczy jest niewiele) nie rozwiązałby nawet dziesiątej części problemów trapiących dziś finanse naszego państwa.

Ludzie poważnie traktujący sprawy Polski, niepokojący się o jej najbliższą i dalszą przyszłość na rujnowanym przez kryzys świecie, za nic nie mogli się dowiedzieć, jak wyglądałby dziś nasz kraj rządzony przez ekipę Jarosława Kaczyńskiego, gdyby to PiS wygrał październikowe wybory. Dowiedzieli się za to, że szef tej partii zamierza bronić KRUS, czyli występować przeciw tym wszystkim Polakom, którzy jako podatnicy składają się na emerytury i renty dla rolników oraz płacą za nich składki zdrowotne.

Dla porządku dodam, że liderzy SLD, Ruchu Palikota i ziobryści wypadli tego dnia niewiele lepiej, ale te ugrupowania nie aspirują przecież (pierwsze już, a drugie i trzecie jeszcze) do miana alternatywnej dla rządzącej siły politycznej. Jakością swych oracji potwierdzili, że nie przez przypadek tak niewiele – relatywnie – znaczą dziś na scenie politycznej. Gdzie więc jest zapasowa załoga okrętu MS „Polska”?

Czytaj na www.uwazamrze.pl